vuk Vuković 1536 - Petka
source
| 1: | Жи́тиѥ̀ и жи́знь прѣподѡ́бны̏ѥ (мтре) нáше Пе́ткы | reconstructions: Novaković 1877, Kałužniacki 1901, NBKM 665 |
| 2: | Въ нѥ́м͛же и како (прѣне)сена быст вь грáдъ трь́новь. | |
| 3: | Съ(писано) еѵѳїмїемь патрїáр͛х̀ѡмь тр́нов͛(скїмь) | |
| 4: | Свѣ́тлѣ́ишїа слнца (прѣподѡ́бныѥ) пáме́ть пе́ткы. áще по дро́бноу тоѥ̀ сьповѣ́ми жи́тїе. дѣꙗнїá же и хо́жденїа | |
| ꙗ́же рáдѝ хвѝ лю́бве по́дьѥть. | Kałužniacki 1901: jaže radi Xristovy podjetь ljubve | |
| 5: | Нь̀ кто̏ оу́бо̀ тоѥ̀ по че́сти и́зречеть дѣꙗнїа же и чюдеса. | |
| 6: | кто̀ блгодѣꙗнїа и́ застоу́плѥнїа и́ прѣдстáтельства. ꙗ́же вь епїватох. ꙗ́же вь трáкїи. трь́новѣ же, и́ ми́сїи, и́ дáл͛матїи. | |
| 7: | не ть́чию же, нь̏ и по вьсе́лѥннѣѝ тоѥ̀ ѡ́брѣ́щеши ѡ́бно́симо и́мѐ. | |
| 8: | мно́гà оу́бо̀ и́ дль́га боу́деть ѡ́ прѣподѡ́бнѣѝ се̏и повѣ́сть. | NBKM 665: mnogaa |
| 9: | и́ нашь оу́мь̀ кь сеѝ (по) лѣ́потѣ не | |
| до́влеѥ̀ть сьповѣ́дати.. | Miklosich: dovlěti 'sufficere' | |
| 10: | (Сиà) оу́бо̀ стаа прѣподѡ́бнаà пе́тка. (ѿчь́ство) и́мѣꙗше е́пївати. (ро́дителѥ) жѐ блгочсти́вїи, | |
| хо́дещїих вь | NBKM 665: xódeštïi | |
| в͛сѣ(х) (бжиихь) заповѣ́дехь не оу́кло́н͛но. (милостинꙗми) и́ блготво́ренїи вьсоу̀ свою̀ (оукрашающе) жи́знь. | NBKM 665: vsěx | |
| 11: | Въспи́таше же (сию) добрꙋю̀ чи́стоую̀ го́лоубицꙋ хвоу̀, (вь пѡдобны̏хь) н͛рáвохь. | Cejtlin et al. 153: vъspitěti 'tréfein, vospitatь, vychovat' |
| 12: | и зако́ноу бжїю̀ (добрѣ) тоу̏ накáзав͛ше, вь нбсны̏ѥ̀ прѣидоше ѡ́бы́тѣли. Наслѣ́дницоу до́моу | |
| ѡ́стáвльше пе́ткоу̀, съ брáтомь еѷѳи́мїемь, и́же и послѣ́жде епск͛пь мáдитоу бы́сть. | NBKM 665: ostá_vlъšïi | |
| 13: | и́ мно́га̏ и́ прѣслáвнаà сьтво́ри тáмо чю́деса. | |
| 14: | и́ по сьмрь́ти слáвныѥ̀ его̀ и ди́в͛нїе мо́щи, и́сто́чника мѷра и́стѣ́кàхꙋ и́зли́шьнь. | Kałužniacki 1901: I po sъmrьti slavnyje ego i divnyje mošti istočnikь mѵra istěkaaxou izlišьnь, rěkou mѵra velïju, istěkajuštou vь more na edino pьprište, emouže čjudesi i do seli mnozi svědětelïe prěbyvajutь, skazajušte divnaa ego čjudesa i děanïa. |
| 15: | е́моу́же чю́десы и́ до се́ли мно́зїи свѣ́дѣтелыѥ̀ прѣбы́вають. скáзоующе ди́внаà ѥго̀ чю́десà и́ дѣꙗ́нїа.. | |
| 16: | Прѣподѡ́бнаà оу́бо̀, ꙗ́ко рѡ́дителѥ̀ кь бвѝ до́брѣ̀ ѿслà. áпслъскомоу оу́срь́дно вьзре́вновà жи́тїю̀. посто́мь и́ бдѣ́нїемь | |
| и́з͛ноу́раѥ̀ тѣ́ло. зло̀стрáданїи же и́ на зе́млѝ лѣ́ганїи. | Miklosich: iznourjati 'dapanân, consumere' | |
| 17: | ѿ | |
| соу́доу же и́ бжстьвны̏мь | Cejtlin et al. 682: (otъ+) sǫdou 's obou stran' | |
| рáждег͛ши (се) же́ланїемь. не сьтрь́пѣ на мно́зѣ (себе) то́мити. | Cejtlin et al. 566: raždešti 'roznítit, zažehnout' | |
| 18: | нь̏ вьсѣ́хь коу́пно (ѡ́ставльши), | |
| бѣ́гоу | NBKM 665: běgu+ et'+ se | |
| се | Berl.d.: i+ načéna da+ bě´ga | |
| ѥть. | Cejtlin et al. 808: jęti sę 'prinjatьsja za čto-l., začít něco' (cf. Lunt 2001:103) | |
| 19: | и́ поу́стиню̀ (достиг͛ши̏), тáмо не веще́ств͛ноѥ̀ и (áггльскоѥ) прѣбы́ва̏ше жи́тїе. ничи́м͛že (мьнѥѥ) бгови́д͛ца и́лїе подрáжаваѥ̀ (жительство). и́лѝ исти́нѣи́шеѥ̀ ре́щи, крстителꙗ̀ подрáжавающїи жи́тїемь. посто́мь и бдѣнїемь се́бѣ | NBKM 665: vъ pústyniʺ |
| оу́дроу́чевающїи.. поусты́н͛ноѥ же бы́лїе приче́щаѥ се, и́ се̏ скаре́дѣ же и́ хоу́дѣ. | Zogr.107: ûdrǫ´čaǫšti | |
| стоу́денїю же и́ | Cejtlin et al. 631: studenь 'zima, chlad, mráz' | |
| зноѥмь истáваѥма. и́ | Cejtlin et al. 239: znoi 'vedro, žár' | |
| къ | Ps 55:8 NIV | |
| ѥди́номоу ть́чїю̀ вьзы́рающїи спсти мо́гꙋщомоу ѿ мáлодшїа и́ боу́ре смѣ́реныѥ срдце́мь. | CS: čaęxъ bga spsajuštago mę ot malodušia i ot buri (Ps 54:9) | |
| 20: | нь̏ нѝже то̏ сáмоѥ̀ бы́лїе нѝже во́дꙋ до си́тости приѥмлꙗше, нь̏ мáло и́ хоу́дѣ и́ се̏ ѕѣ́ло̀ кь ве́чероу.. | |
| 21: | Кто̏ бѡ тоѥ̀ и́же то́гдà сьповѣ́сть сль́зныи и́сто́чникь. сте́нанїа же че́стаа (и) непрѣстáн͛на, | |
| 22: | кто̏ и́зре́четь. ни́зоу̀лѣганїа же | |
| 23: | и то́млѥнїа вьсе́гдашнꙗ̏à (кто) скажеть(?). | |
| 24: | Не бо̀ бѣ́ше тáмо и́но́го̀ (кого) сьмáтрати та̏ мо́гꙋща̏го, ть́чїю̀ (иже) в͛сà назырающеѥ̀ ѡко̀. | |
| 25: | не бѣ̏ тоѝ (тамо) | |
| попече́нїе ѡ́ соу́прꙋгохь во́лѡвь̏. (ниже) ѡ́ злáтооу́здны̏хь ко́нѥхь. нѝ (ѡ ѡдеждахь) и́ постелꙗхь. не ѡ́ до́мох (и) рабинꙗхь, нь̏ ѡ́ дше́вномь ѡчи́щени̏. Ѡ ѿвѣ́тѣ боу́дꙋщàго соу́да. ѡ́ срѣтенїи же́ниховѣ. те́бе же́нише моѝ и́щоу̀ глю́щїи. и ѡ́но̀ ѥже вь пѣ́нїихь ви́ноу вь оу́мѣ̀ но́сещїи глю́щеѥ̀.. | Cejtlin et al. 479: popečenie 'péče, starost' | |
| Възвѣ́стите ми его́же вьзлюбѝ дша моꙗ̀. | Song 1:6 | |
| 26: | ѡ́ се́мь че́сто болѣ́зноуꙗ́ше, кáко оу́крáсить свѣ́тил͛никь. кáко мáсла и́спль́нить. кáко слáдкàго же́нихова оу́слы́шить глáса. кáко двáмь сьли́кьствꙋѥть моу́дры̏мь. кáко же́нихова наслáдит се зрѣ́нїа. крáсоти. слáвы, свѣ́тлости. сьпрѣбы́ванїа, блже́н͛ства. | Mt 25:1-13 |
| 27: | ѡ́ се́мь ть́чїю̀ тоѥ̀ срдце. болѣ́зньно бѣ́ше. | |
| 28: | ѡ́ се́мь тоѥ̀ ѡ́чи сль́зами помрáчаѥмы̏ бѣ́хоу ви́нꙋ. | |
| ко́гдà прїи́дꙋ глю́щи̏ и ꙗ́влю́ се ли́цоу бжїю̀.. | Ps 41:3 CS - kogda priidu i javlju+sę licu bžiju? (Ps 42:2 NIV) | |
| 29: | Въ си́хь и́ си́цевїих тоѝ оу́прáжнꙗющи се и́ пе́коущїи се. никáкоже прѣстà лоу́кавы̏ тоу̏ и́скоу́шающїи, мь́чтан͛ми же и́ приви́дѣн͛мѝ. | |
| Мно́жицею же и́ вь разли́чныѥ | Cejtlin et al. 337: mъnožicejǫ 'mnohdy, mnohokrát, často' | |
| звѣ́ры се́бе прѣтвáрающїи, е́же кáко бы тоѝ спо́ноу ѿтече́нїа сьтво́риль. | Formally an o-stem ending (zvěrь was an i-stem). Zogr.107: źvěrę | |
| 30: | нь̏ | Ps 91:9 NIV |
| до́браа пе́ткà вы́шнꙗ̀го поло́жи прибѣ́жище се́бѣ. сль́знїѝ ѿ ѡчию̀ непрѣстáн͛но и́зво́дещи̏ и́сто́чникь.. | CS: vyšnęgo položilъ esi priběžište tvoe (Ps 90:9) | |
| 31: | Си́це оу́бо̀ тоѝ вь же́ньскомь ѥ́ствѣ моу́жьскыѝ сте́жав͛шїи разоу́мь. въсѐ врáжїе ꙗ́ко́же нѣ́котороую̀ паоу́чи́нꙋ разáраàше кь́зны. | Berl.d.: tъ´ĭ tïę` sъs žén'skiĭ takméžъ mъ´ž'kĭ spečélĭ rázum |
| 32: | и ꙗ́ко́же двдь на кь́ждо̀ днь мы́сльнàго низлáгаàше го́лїаѳа. | 1 Sam 17:49-51 |
| 33: | и бѣ̏ ви́дѣти и́же вь зло́бѣ ве́л͛мѝ хвáлещаго се змїà, хоу́дѣ низлáгаема̏ и попи́раемà ѿ моу́дрїе се̏ѥ двы, ꙗ́ко́же хоу́дꙋ нѣ́котороую̀ п͛ти́цꙋ. | |
| 34: | И си́це оу́бо̀ подви́г͛ши се на ѥ́ство. и́ си́це свою̀ оу́крáси дшꙋ, | |
| 35: | ꙗко́же и́ нá тоѝ и́спль́нити се сло́во ѡ́но̀ пррѡ́чьскоѐ, | |
| 36: | вьжде́лѣѥть | Ps 45:11 NIV |
| црь до́бротѣ твоѥѝ. | CS: vozželáetъ crь dobróty tvoeę` (Ps 44:11) | |
| 37: | и́ тáко оу́бо̀ дѣꙗнїемь вь ви́дѣнїи ѡ́брѣ́те вьсхо́дь. | |
| 38: | и́ сло́вомь и́ дѣ́ломь жи́тїе оу́крáшьшїи, прѣбы́сть лѣ́та дово́л͛нà вь поу́стины.. | |
| 39: | Въ ѥди́нꙋ же ѿ но́щеѝ нá млтвоу се́бе ѡ́бы́чно вьдáв͛ши. и́ роу́цѣ на нбо оу́ми́лѥн͛нѣ вьздѣꙗв͛шїи, зри̏ть нѣ́кото́роѥ̀ бжстьв͛ноѐ ви́дѣнїе. ю́но́шꙋ нѣ́коего свѣ́тла кь нѥѝ пришь́д͛ша и́ си́це глю́шà. | |
| 40: | поу́стыню̀ ѡ́стáвльши кь ѿчь́ствоу̀ вьзврáти се, | |
| 41: | тáмо бо те́бѣ тѣ́ло подѡ́баеть зе́млѝ ѡ́ставити, дхь же вь не ве́щьстьвнаà прѣве́сти селѥ́нїа.. | |
| 42: | Си́лоу оу́бо̀ ви́дѣнїа расмо́тривь. и́ бжств͛но то̏ бы́ти разоу́мѣвь. радоуꙗше се оу́бо̀ ѡ́ тѣ́лесномь | |
| распре́жени, | Miklosich: raspręženie 'diazeuxis, disiunctio' | |
| 43: | печáлꙋꙗше же ѡ́ ѡстáвлѥни пꙋсты́нѥ̀. | |
| 44: | Ничто̀же бѡ ино̀ тáко дшꙋ ѡчи́щаеть и́ вь прь́воѡ́брáзноѥ̀ приво́дить, ꙗ́ко́же поу́стынꙗ̀ и́ без͛мль́вїе. | |
| 45: | ѡ́бáче оу́бо̀ и не хо́тещи пꙋсты́ню̀ ѡ́стáв͛ль вь ми́рь вьзврáти се. | |
| 46: | И къ црствоующомоу пришь́д͛ши грáдоу, вь бжїà сло́ва прѣкрáсны̏ прїи́де хрáмь. | |
| 47: | что̀ не дѣющи и́ тво́рещїи. колѣ́номь че́стаà тво́рещїи покло́нѥнїа. сль́зныѥ̀ то́чещїи и́сто́чникы. ѿ срдца че́стаà и́споу́щающи̏ сте́нанїа. и́ поу́стын͛ноѐ поми́нающи прѣбы́ванїе, лю́тою̀ | |
| сьнѣ́даема̏ бѣ́ше печáлїю̀. | Cejtlin et al. 663: sъněsti 'sníst' | |
| 48: | и́ по се́мь, ꙗ́ко́же лю́бодѣ́л͛на̏ п͛че́ла вьсѐ пролѣ́тниѐ цвѣ́ты, си́це и́же тáмо вьсà стаа лю́ботроу́днѣ ѡ́бы́шьдь мѣ́ста. кь прѣсвѣ́тломꙋ хвѝ мте́ре прїи́де хрáмоу, и́же и влáхер͛на и́ме́ноуѥт се дáже до днсь. | |
| 49: | и́ тáмо кь тоѥ̀ чь́стнѣѝ припáд͛ши и́ко́нѣ, то́плыѥ̀ не ще́дно и́сли́ва̏ше сль́зы. Те́бѣ глю́щи влдчце ми́роу вь́сь̀ моѝ вьзло́жих жи́воть. | |
| 50: | нá тѐ вьсоу̀ мою̀ вьзлáгаю̀ наде́ждꙋ дви́це, | |
| 51: | не ѿри́ни оу́бо́гою̀ ме́не. | |
| 52: | не вьз͛гноу́шаи́ се | |
| свою̀ рáбꙋ и́же ѿ юно́сти твоемꙋ еди́норѡдномꙋ послѣ́довав͛шоую̀ снꙋ. | Kałužniacki 1901: ne vьzgnoušai se svojee raby. The rather unexpected sg.acc can be seen in Zogr. 107 too. | |
| 53: | Вѣ́си немо́щь же́н͛скàго ѥ́ства дво. | |
| 54: | вѣ́си дше моѥѐ ѡ́зло́блѥнїе. | |
| 55: | не и́мáмь и́ны̏ѥ наде́жде. | |
| 56: | не имáмь и́но́го̀ покро́ва. | |
| 57: | ты̏ настáвница, | |
| 58: | ты̏ зáстꙋп͛ница. | |
| 59: | ты̏ вьсеѥ̀ жи́зны моѥѐ хрáнител͛ница. | |
| 60: | Дон͛дѣ́же вь поусты́ни хо́ждаàхь, те́бе посо́бницꙋ и́мѣꙗхь. | |
| 61: | ннꙗ же ꙗ́ко кь ми́роу вьз͛врáтих͛ се, ко́тороую̀ дроу̀гоу̏ помо́щь рáзвѣ̀ те́бѐ трѣ́бꙋю̀. | |
| 62: | Ннꙗ оу́бо̀ влдчце прѣдстáни ми оу́бо́зѣѝ. | |
| 63: | и боу́ди ми сꙋпоу́тница, настáвница, ѡ́крь́мител͛ница дáже до ко́н͛ца жи́зны моѥѐ. | |
| 64: | и́ноую бо̀ наде́ждоу̀ кро́мѣ те́бѣ не имáмь.. | |
| 65: | Си́це оу́бо̀ вьсѐдшьнѣ помо́л͛ши се. и́ вьсоу̀ наде́ждоу̀ нá | |
| бгомте́ре | Kałužniacki 1901: na bogomaterъ vьzvrьgši | |
| въз͛врь́г͛шии, кь своѥмꙋ оу́стрь́ми се ѿчь́ствоу. | NBKM 665: na bgomte_rъ vъzrъg'ši+se | |
| 66: | Дошь́д͛ши же е́пївати, прѣбысть тáмо врѣ́ме не мáло, троу́ды къ троу́домь, и́ болѣ́зны кь болѣ́знемь | |
| прилáгаѐ. посто́мь и́ бдѣ́нїемь се́бе | Kałužniacki 1901: prilagajušti | |
| оу́крáшаѥ̀, и е́ди́на | Kałužniacki 1901: oukrašajušti | |
| кь ѥди́номꙋ ви́ноу бесѣ́доующїи.. | Kałužniacki 1901: edina edinomu vynou besědoujušti | |
| 67: | Врѣ́мени же не мáлꙋ ми́мошьд͛шоу̀. своѥ̀ ѿхо́жденїе ѥ́же ѿ соу́доу разоу́мѣ. | |
| 68: | áбїе же нá млтвꙋ се́бе ѡ́брáти, | Cejtlin et al. 63: abije 'sejčas že, totčas, ihned' |
| 69: | и́ сль́зами зе́мльноѐ ѡ́блы́вàше ли́це. Члколю́бче влдко глю́щи̏. | |
| дá ме не прѣзриши свою̀ оу́бо́гꙋю̀ рáбоу, и́же рáдѝ твоего прѣстго и́ме́не вьсà ѡ́стáвльшꙋю̀, и́ те́бѣ послѣ́довав͛шꙋю̀. | Kałužniacki 1901: da me ne prězriši, svoju ouboguju rabou, iže radi tvojego prěsvetago imene vьsa wstavlьšuju | |
| 70: | и́ ннꙗ вьсѐ ще́дре ги. пове́лѝ áгглꙋ ми́р͛ноу̀ приѥти ми́рно оу́бо́гꙋю ми дшоу. | |
| 71: | и́ да не вьз͛брáньн͛ мѝ боу́деть вьсхо́дь ѿ не чи́сты̏хь и́ скврь́н͛ны̏хь и лоу́кавїихь бѣсѡ́вь̏. | |
| 72: | нь̏ сподѡ́би ме сь дрь́зновенїемь прѣдстáти твоѥмоу стрáшномꙋ прѣсто́лоу. | |
| 73: | ꙗ́ко блсве́нь ѥси вь вѣ́кы вѣ́ком | |
| 74: | áмїнь♦ | |
| 75: | И тáко блже́н͛ноую̀ свою̀ дшꙋ вь роу́цѣ прѣдáсть бжїи. | |
| 76: | Тѣ́ло же ѥѐ поло́жено бы́сть вь гро́бѣ ѿ нѣко́торїих хри́столю́бць. | |
| 77: | не бо̀ ѡ́бьꙗвѝ се́бе ко́мꙋ кто̏ и ѿ коу́дꙋ бѣ̏. | |
| 78: | нь̀ бѣ̏ не познáваемà до дне и́схо́да ѥѐ ѥ́же къ гоу♦ | |
| 79: | Си́цевїи подви́зы прѣподѡбныѥ̀ пе́ткы. | |
| 80: | си́цеви бо́р͛бы дхо́вныѥ̀ мте́ре. ꙗ́же вь мáло врѣ́ме на зе́млѝ подви́г͛ши се, и́ зло̀стрáдав͛шїи, ве́ликоу̏ на нбсѣ́хь вьсприѥть слáвоу.. | |
| 81: | Нь̏ ни тáко прѣ́зрѣ̀ бь свою̀ рáбоу на мно́зѣ безьпаме́тноу̀ ле́жати. нѝже | |
| тлѥ̏ю̀ растлѣ́ти се непоро́чномоу ѡ́но́мꙋ тѣ́леси. | Miklosich: tlěnije 'diafѳora, corruptio' | |
| 82: | Нь̏ и ѡ́ се́мь чю́до покáза ди́вно.. | |
| 83: | Стль́п͛никꙋ оу́бо̀ то́гдà бли́зь нѣ́гдѐ тоу̏ на стль́пѣ безьмль́ствоующꙋ. и́ се́бѣ и́ бвѝ вьни́мающоу̏. слоу́чи се ко́рабникоу нѣ́коѥмꙋ недоу́гомь лю́ты̏мъ болѣ́в͛шоу ско́н͛чати се, и́ тоу̏ нѣ́гдѐ поврь́женꙋ бы́ти. | Berl.d.: (T)ogízĭ ně´koĭ póstnikъ támъ ně´ide blízo sedě´šyʺ na+edínъ stlъ´pъ, v'+bez_glъ´č'no mě´sto, i+póstešĭ+sę potaéno, i+podkánešĭ sébe+sĭ bgu da+utъk'mì. |
| 84: | Наче́т же смрáдь и́схо́дити без͛мѣ́р͛нь, ꙗ́ко не вьз͛мо́щи нико́мꙋже ми́ноути и́же бли́зь тоу̏ приблы́жающїим͛ се поу́темь. не ть́чию же, нь̏ и стль́п͛никоу ѿ е́же не мо́щи не сьтрь́пимàго смрáда ѡ́но́го̀ трь́пѣти. поноу́ждаеноу бы́в͛шоу ѿ стльпа сьни́ти. ꙗ́ко́же и́ нѣ́кы̏мь пове́лѣти, рѡ́въ и́ско́пати гль́бокь, и́ смрь́дещїи ѡ́нь̀ тáмо вьвр́гнꙋти троу́пь. | načęti + inf: cf. Lunt 2001:103 |
| 85: | ѡ́ни́ же сь оу́срь́днѥмь повелѣн͛ноѥ̀ приѥм͛ше, оу́спѣ́ва̏хꙋ вь дѣ́лѣ. | |
| 86: | Въ си́хь оу́бо̀ тѣ́мь оу́прáжнꙗющим͛ се и́ рѡ́вь оу́гль́блꙗвающимь. Ѡбрѣ́тоше тѣло вь зе́млѝ ле́жоуще, тлю́ же никáкоже пѡдѥм͛ше. | |
| 87: | оу́жáсни же бы́в͛ше и чю́десе коу́пно и́спль́н͛ше се, не дооу́мѣ́вàхꙋ се ѡ сьлꙋчь́шїим͛ се. | |
| 88: | ѡ́бáче ꙗ́ко не и́скоу́снѝ и́ не вѣ́жде соу́ще. сълоу́чьшеѥ се ꙗ́ко́же нѣ́коую̀ мáлꙋ и́ ниче́соже соу́щоу ве́щь прѣзрѣ́в͛ше, бли́зꙋ нѣ́гдѐ тоу̏ троу́пь ѡ́нь зло̀смрáдны̏ зари́ноуше. | |
| 89: | По до́мох же ꙗ́ко разьшь́д͛ше́ с(ѧ) в͛сѝ, | |
| ꙗ́вѣ̀ сь́тво́рише в͛сѣ́мь сьлꙋчь́шеѥ се.. | Miklosich: javě 'dilōn, fanerōs, profanōs, manifeste' | |
| 90: | Геѡ́р͛гїи же нѣ́кто̀ ѿ ни́хь. моу́жь | |
| блгоговѣи́нь и́ хри́столю́бивь вь дѡ́моу своѥмь сы̏. въ ве́чер͛ныѥ̀ чáсы ꙗ́ко́же ѡ́бы́чаѝ ѥмꙋ бѣ̏ млтвоу тво́рити, нá млтвꙋ се́бе вьдáсть. | Miklosich: blagogověinъ 'eѵlabēs, pius' | |
| 91: | и́ приле́жныѥ̀ къ бꙋ мо́л͛бы тво́рàше ѡ́ | |
| вьсѣ́мь своѥмь до́моу. | Lunt 2001:62 - vьsь and sicь take the basic desinences that begin with ě, otherwise the soft varian | |
| 92: | Кь оу́трь́ны̏ же сьно́мь ѡ́бьѥть бы́вь. Мнѣше се црцꙋ нѣ́коую̀ на прѣсвѣ́тлѣмь сѣ́дещоу прѣсто́лѣ зрѣ́ти. и́ мно́жьство мно́го̀ свѣ́тлы̏хь вѡи́нь̏ ѡ́крсть тоѥ̀ стоещїих. | |
| 93: | и́х͛ же хри́столюбивы̏ ѡ́нь̀ ви́дѣвь, стрáхомь áбїе ѡ́бьѥть бы́вь, на зе́млю̀ се́бе поврьже. не мо́гы̏ свѣ́тлость и́ крáсотоу ѡ́нѣхь сь дрь́зновенїемь зрѣ́ти. | |
| 94: | Ѥди́н͛ же ѿ свѣ́тлыхь ѡ́нѣ́хь ѥмь его̀ за роу́кꙋ вьздви́же. Геѡргїе глѥ, вьскꙋю̀ тáко прѣзрѣ́сте тѣ́ло прѣподѡ́бныѥ̀ пе́ткы. | |
| 95: | нь̏ вь ско́ре́ то̏ и́зьм͛ше, вь свѣ́тлѣѝ то̏ поло́жите рáцѣ. | |
| 96: | Въжделѣ бо̀ црь до́бротѣ ѥѐ, | |
| 97: | и́ вьсхо́тѣ тоу̏ прослáвити на зе́млѝ. | |
| 98: | То́гдà глà емꙋ и́ свѣ́тла̏ ѡ́нà. | |
| 99: | въ ско́рѣ и́зьм͛ше мо́щи моѥ̀, въ нарѡ́читѣ поло́жите мѣ́стѣ. | |
| 100: | не мо́гꙋ бо̀ на мно́зѣ зло̀смрáдїе тѣ́лесе ѡ́но́го̀ трь́пѣти. | |
| 101: | и́бѡ и áзь члкь ѥсь́мь, и́з͛ мте́р͛ны̏хь | |
| ло́жеснь прошь́дь. | Cejtlin et al. 310: ložesna 'lůno (mateřské)' | |
| 102: | ѿчь́ство же моѥ̀ се̏ е́пївате зо́вомоѥ̀, и́дѣже вы̏ ннꙗ жи́тельствоуѥте.. | |
| 103: | Въ но́щи же тоѝ, и́ нѣ́каà ѿ блгого́вѣины̏хь же́нь̏, еѷфи́мїа тоѝ прозвáнїе. подѡ́бно то́моужде ви́дѣнїю̀ ви́дѣнїе ви́дѣ. | |
| 104: | и ѡ́боѝ на | |
| оу́трїà вьсѣ́мь по дро́бноу | Miklosich: outrě 'aѵrion', vere est sg.loc outro | |
| ви́дѣн͛наà скáзаше. | Kałužniacki 1901 (T1, Y1, E2, R2, S2, U2): viděnïa | |
| 105: | Да ꙗ́ко сїà ѡ́нѝ слы́шàше, въсѝ оу́те́комь оу́стрь́мише се. | |
| 106: | и́ то̏ сь мно́зѣмь оу́срь́дїемь и́зь́м͛шѐ. ꙗ́ко́же нѣкоѥмоу скро́вищꙋ не ѡ́бы́чноу и́ мно́го цѣ́н͛ноу̀ чю́ждаàхꙋ се. | |
| 107: | Възь́м͛ше же то̏ сь свѣ́щами и́ кáдилы. áрѡ́мати же и́ блгово́нїи. съ радо́стїю̀ поло́жише вь црквы сты̏хь и́ вьсѐхвáл͛ных áпсль̏. | |
| 108: | Въ нѥи́ же ле́же, мно́гаà и́ чю́днаà знаме́нїа тво́рàше. | |
| 109: | и́ не ть́чїю̀ вь стрáнѣ ѡ́ноѝ, нь̏ и по вьсѣ́хь ѡ́крстныих стрáнахь то̏ѥ чю́деса и́ знаме́ниа вьсѣ́мъ вѣ́дома̏ бѣ́хоу. | |
| 110: | Въси бо̀ и́же ѡ́крь́сть недоу́жнїи и́ бѣ́сноующеи́ се, съ вѣ́рою прихо́деще̏ и́сцѣ́лѥннꙗ полоу́чаахоу. | |
| 111: | Изы́де же то̀ѥ слоу́хь по вьсеѝ ѡ́крьстнѣѝ стрáны ѡ́ноѥ̀.. | |
| 112: | Врѣ́мени же ми́моте́к͛шоу̀ не мáлꙋ, и́ грьчь́скàго црствїа скѷп͛трꙋ | |
| и́знемо́г͛шоу̀, попоу́щенїемь бжиѥмъ. ри́млꙗ̀не то̏ | Miklosich: iznemošti 'adonamein, non posse' | |
| оу́дрь́жаше, | < skiptrokratein ? | |
| и́х͛ и пáлицоу желѣ́знꙋ бжстьвноѥ̀ име́нова писáнїе. | Ps 2:9 NIV, CS: oupaseši ę žezlomъ želěznymъ, jako sosudy skudelьniči sokrušiši ę (Ps 2:9) | |
| 113: | Црствꙋющїи оу́бо̀ ꙗ́коже оу́дрь́жаше грáдь. въсѐ сты̏ѥ сьсоу́ды бестоу́днѣ̀ вьзь́м͛ше. и ѥ́ще́ же и́ чстныѥ̀ сты̏хь мо́щи. црко́в͛ноую же вьсꙋ̀ | |
| оу́твáрь и́ црскаà вьсà имѣ́нїа, и́ вьсоу̀ про́сто ре́щи грáда крáсотоу. въсà вь ри́мь ѿпоу́стише же и ѿслáше. | Miklosich: outvarь 'kallonѳra, ornamentum' | |
| 114: | Сїà вьсà блгочь́стивїих зре́ще̏ сьбо́рь, | Berl.d.: túĭ katò sé+ to glédaxa blgčstívïĭ sobór xrstyan'skyʺ tvъ´rdě mnog, tъgúvaxa, i+ grížaxa+ se, |
| сѣ́тованїа и́ печáли тѣ́хь покры̏ваáше ѡ́блáкь. | Miklosich: sětovati 'penѳein, lugere' | |
| 115: | и́ ничто̀же ѿ ны́хь и́но̀ слы́шàше се, рáзвѣ̀. | |
| 116: | Въскрсны | Ps 44:23 NIV |
| 117: | вьскоую̀ спи́ши ги. | |
| 118: | въскоую̀ забы́ваѥши ни́щетоу нáшоу и́ печáль нáшоу, | Ps 44:24 NIV |
| 119: | и́ про́чеѥ̀. | |
| 120: | Въ си́хь оу́бо̀ и́ си́цевы̏хь блгочь́стивїих сѣ́тованїа ѡ́дрь́жàше ѡ́блáкь♦ | |
| 121: | Въ то́ же врѣ́ме блгочь́стїе свѣ́тлѣ и ꙗ́влѥ́н͛нѣ крѣп͛цѣ оу́дрь́жав͛шоу̏ блгочь́стивомоу црꙋ бль́гар͛скомоу, ıѡ́ан͛ноу áсѣ́ню̀, снꙋ стáра̏го цра асѣ́нꙗ̀. и́ никáкоже тѣ́хь лаꙗнїи оу́жáсьшꙋ се. нь̏ и́ пáче врѣ́ме блгополоу́чно ѡбрѣ́ть на не чь́стивы̏хъ ѡ́дрь́жанїе. Хрáбѡр͛нѣ вьско́чи, | |
| 122: | и́ вьсѐ мáкѥдо́н͛скоѥ̀ ѡ́бьѥм͛шоу ѡдрь́жанїе. и ѥ́ще́ же и́ сѣ́рь, тáко и съ вьсею̀ áѳо́ньскою̀ пáче же и́сти́нѣѥ̀ ре́щи, стою̀ го́рою̀. къ си́м͛ же и́ слáвны̏ со́лоунь сь вьсею̀ ѳетталїею̀, тáкождѐ и́ трївалы. тáкожде и́ дáл͛матию̀, ꙗ́же и áр͛вáнитьскаà глѥ́т се дрь́жава, дáже и́ до дрáча. | |
| 123: | Въ ни́х͛ же и́ ми́трополи́ти и епїскѡ́пы свѣ́тлѣ и́ блгочь́стивѣ постáви. ꙗ́ко́же свѣ́тли̏ его̀ хрїсовꙋли вь слáвнѣѝ лáврѣ сты̏ѥ го́ры и́ протáтѣ, | |
| ѿкрь́веномь свѣ́дѣтел͛ствоують ли́цемь. | Miklosich: otъkrъvenije 'apokalѵѱis, revelatio' | |
| 124: | и́ не ть́чию̀ сїи́ми дово́льнъ бы́ст. | |
| 125: | нь̏ и́ дáже до црствꙋющàго грáда крѣ́п͛ко и́ моу́жьств͛нѣ вьсà поко́ри же и́ поѡ́блáда. | |
| 126: | и́ сáмїи ть̏ црствꙋющїи грáдь повоевав͛ же и́ покоры̏, и́ иже тáмо дрьжещеѥ̀ фрꙋгы пѡд дáнїю̀ оу́строѝ.. | |
| 127: | Си́це оу́бѡ то́моу вьсà ѡ́дрь́жещоу и́ покáрающоу. при́спѣ̀ и́ до нѥ́го слáва прѣподѡ́бныѥ̀ пе́ткы. | |
| 128: | ю́же вь слáсть ѕѣ́ло̀ прӥѥмь, | |
| рáждеже се срдце́мь. | histdict.uni-sofia: raždešti 'zapalja, razpalja' | |
| 129: | и ꙗ́ко́же е́ле́нь пáлимь на и́сто́чникы во́дныѥ̀. си́це нѣ́кáко бѣ́ше тѡ́моу же́лател͛но ѥже наслáдити се сще́н͛ны̏хь мо́щеѝ прѣподѡ́бныѥ̀. чь́стны̏ѥ рáкы, не тлѣ́н͛нàго скро́вища. | Ps 41:2 CS (or 42:1 NIV) |
| 130: | Въсоу́дꙋ бо̀ чю́деси про́сїà. | |
| 131: | вьсоу́дꙋ лоу́че распрострѣ́ть блгодѣ́тныѥ̀. | |
| 132: | вьсѐ ѡ́зáри зе́мльныѥ̀ ко́н͛це. | |
| 133: | блгополоу́чно же ѡ́брѣ́ть врѣ́ме блгочь́стивїи ть̏ црь. | |
| 134: | оу́ми́сли сьвѣ́ть блгь же и́ бгооу́го́дьнь. польз͛нь и́ до́стохвáльнъ. | |
| 135: | И áбїе послà кь и́же тáмо соу́щимь вь цьригрáдѣ фроу́гомь. не сре́бра, и́лѝ злáта възы́скоуѥ̀. ни́же бисе́рь, нѝ каме́нїи чь́стных. нь̏ вьсѐхвáл͛ноую̀ прѣпѡдбныѥ̀ рáкꙋ. | |
| 136: | Что̏ бо и́ хо́тѣше то́моу ино̀ лю́бьзнѣи́ше бы́ти пáчѐ прѣподѡ́бныѥ̀ тѣ́ла. | |
| 137: | се̏ бѡ бѣ̏ то́моу въ оу́мѣ̀ пооу́чáтел͛но вы́ноу, | |
| 138: | ꙗ́ко áще и до по́лоу моего потрѣ́боують црствїа, вьсà го́товь ѥсь́мъ ѿдáти. | |
| 139: | Аще и́мѣ́нїа, áще злáто, áще сре́бро, áще бисе́ры, áще каме́нїе чь́стно. Вьсà оу́срь́д͛ствоую̀ дáти. вьсà ли́шити се, да же́лаемоѥ̀ мнѣ̀ полоу́чю̀ скро́вище.. | |
| 140: | Ꙗко оу́бѡ сїà слы́шав͛ше фроу́зи. áбїе го́тови къ про́шенїю̀ бы́ше. | |
| 141: | и́ съ в͛сáцѣмь оу́срь́диѥм͛ же и́ спѣ́хомь ꙗ́ко́же и́ вь | |
| в͛сѣ́мь, си́це и́ вь се̏мь то́го послоу́шàше. | Kałužniacki 1901: jakože i vь vsemь | |
| 142: | и́ желáтел͛ноѥ̀ то́моу полоу́чити пове́лѣше. | |
| 143: | и́ инаáже про́чаà ꙗ́же къ сьмѣ́ренїю̀ послáше. ѡ́бѣщáвающе се и́ извѣ́ствоующе, и́ своѥ̀ дше ѿдáти áще мѡ́щно бѝ.. | |
| 144: | Сїá же ꙗ́ко слы́шавь сáмодрь́жьць, мнѣ́ше се́бѣ по нбси лѣ́тати. | |
| 145: | и ѿ | |
| зѣ́л͛ныѥ̀ не имѣꙗше кáмо | Miklosich: zělostь 'sfodrotēs, vehementia' | |
| дѣ́ноути се радѡ́сти. | Miklosich: děnǫti sę 'se ponere' | |
| 146: | и́ тоу̏ áбїе послà вьсѐѡ́сще́н͛на̏го мáр͛ка, ми́трополи́та соу́щà ве́лика̏го преслáва сь мно́гою̀ чь́стїю̀. вь ѥже прине́сти тѣ́ло прѣподѡ́бны̏ѥ ѿ е́пївáть̏, въ слáвныѝ грáдь трь́новь. | |
| 147: | Ѡн͛ же сь тьщанїемь тáмо шь́дь, вьсà ꙗ́же кь чь́сти оу́строѝ. | |
| 148: | и́ вьзь́мь сь чь́стїю̀ сще́н͛ны̏ѥ мо́щи, съ ть́щанїемь вь своꙗ̀ гре́дѣше, хвáлоу възьси́лаѥ̀ бгоу и́ прѣподѡ́бнѣѝ.. | |
| 149: | и́ ꙗко оу́бо̀ прѣдѣ́лы прѣиде фроу́жьскыѥ, и́ вь свою̀ прїи́де стрáнꙋ. вьсѝ ѡ́крь́стны̏ сьтѣ́каáхоу се, сь свѣ́щами и́ кáдилы и мѷри блгово́н͛ны̏ми, провáждаю́ще рáкꙋ прѣподѡ́бныѥ̀ кь слáвномоу и́ црствꙋющомоу грáдоу трь́новꙋ. | |
| 150: | И ꙗ́ко́же се̏ оу́вѣ́дѣ блгочь́стивїи црь ıѡ́áн͛нь áсѣ́нь. и́зы́де и́з͛ грáда сь мтрїю̀ своею̀ црцею̀ е́леною̀, и́ сь своею̀ црцею̀ áн͛ною̀. и́ сь в͛сѣ́ми ве́л͛моу́жи свои́ми. | |
| 151: | Съ ни́миже и́ вьсѐчь́стны̏ патрїáр͛хь кѷрь вáсилїе сь в͛сѣ́мь причь́тѡмь црко́вныи́мь. | |
| 152: | съ ни́миже и́ мно́жьство мно́го̀ бесчи́сльнàго нарѡ́да. | |
| 153: | Црь же и́ вьсѝ соу́щїи сь ны́мь, пѣ́ши и́до́ше ѿ грáда на че́тиры пь́прища, сь мно́гою̀ чь́стию̀ въ срѣ́тенїе прѣподѡ́бнѣѝ. ю́же и́ свои́ма чь́стнѣ ѡ́бьѥм͛ше роу́кама. дшею же и́ вьсѣ́мь срдце́мь, лю́бьзно ло́бизаáхоу. | |
| 154: | И прине́сьше поло́жише въ црквы црьсцѣѝ, | |
| и́дѣ́же и́ до ннꙗшнꙗ̏го ле́жить дне, разли́чнаà и́сцѣлѥнїа подáвающїи, и́ сь вѣ́рою̀ и лю́бовїю̀ кь то̏ѐ слáвнѣѝ притѣ́кающимь рáцѣ. | pisano prěžde 1396 g. | |
| 155: | Блгодѣ́тию̀ и́ члколю́биѥмь га бга и́ спса нáшегѡ ıѵ́ хà. | |
| 156: | е́моу́же слáва и́ дрь́жава, сь безначе́л͛ны̏мь ѡ́це́мь. и́ прѣсты̏мь и́ блгыи́мь и́ жи́вотво́рещїимъ дхѡ́мь. и́ ннꙗ и́ при́сно и́ вь вѣ́кы̀ вѣкѡмь, | |
| 157: | áми́нь♦ |