tix Tixon.d. - Petka
source

1: Мца того̀ ·ди·
2: жи́тїе прпдбные матере нáшее пет͛кы трьнов͛скые
3: блсвѝ оч
4: Слнце ко́л͛кото има свѣ́ть и свѣ́ти
5: то́л͛кози и на прподо́бнаа пе́т͛ка
пáме́ть що ѝ е něstь glagola
просвѣ́тила по си́ч͛кы свѣ́ть Demina et al. 728: prosvětja 1. prosvetna, započna da svetja, zasijaja, 2. osvetja, napravja nešto tъmno da stane svetlo, 3. prosvetlee, stane svetlo, 4. prosvetja, dam njakomu jasnota, razbirane, znanija
6: не́ино чю́до и неинь, пос ко́и езы́кь мо́же искáза,
7: що ѐ тїꙗ̀ сто́рила
добро̂дѣ́тель на землꙗ на епи́вáт͛ско мѣ́сто, и на трáкїиско, и на трь́новь, и на ми́сїа, и на дал͛мáти, и нѐ ть́кмо по тїꙗ мѣ́ста, амѝ и по си́ч͛ки свѣ́ть. Demina et al. 200: dobrodětel 1. dobrodetel, položitelni nravstveni kačestva na čovek, 2. dobrina, blagodejanie
8: дето̂ нáшь ꙋмь не мо́же да дости́гне, илѝ езы́кь нáшь да искáже си́ч͛ко то нѥ́ино чю́до, и добро̂, и пос, и сль́зы.
9: амѝ ть́кмо ко́л͛кото нáшь ꙋ́мь пости́гнь,
10: и напи́сах азь еѵ͛ти́мїе патрїáр͛хь трь́нов͛скы̏, що̂ знаꙗх.
11: амѝ и вїе блсве́ни хрстиáне послꙋ́шайте
12: Тáзи стаа и прподо́бна пе́т͛ка бѣ́ше ѿ мѣ́сто епивáти
13: ѡць нѥ́инь, и мáика ѝ бѣ́ха добры̀ и
блгочь́стивы, Demina et al. 44: blagočestiv 'kojto živee spored normite na xristijanskija moral, nabožen'
14: и хо́дѣха по бжїи заповѣдь
15: млсти́нꙗ чи́нѣха, Demina et al. 470: milostinja 1. podajanie, koeto se dava na bedni i nuždaešti se, 2. blagodejanie, dobro delo
16: и дрꙋ́гы
до́брыни бѣ́ха ꙋ тѣ́х Demina et al. 197: dobrina 1. dobrota, dobrosъrdečie, 2. nešto, koeto e izvъršeno v polza na drugite, blagodejanie, 3. dobrodetel, duševna čistota, 4. dobro, xubav život (a tebě ima golěma dobrinia, če si prostil' duš'manina svoego), 5. blago, materialna ili duxovna pridobivka, 6. blagodat, prirodno izobilie (eto dobrina i xubost raiska)
17: и роди́ха тъ́зи чи́ста и хва голꙋбица и двца.
18: и роди́ха и дрꙋ́го мꙋ́ж͛ко, и́ме то мꙋ ев͛ти́мїе, що̀ бы̂ нáпоконь
на мáдїть епскпь. Berl.d.: vldka madítu
19: И наꙋ́чиха гы на страх бжїи, и на зáкон͛ добрѣ̀
20: и прѣстáвиха се.
21: и ѡстà стаа пет͛ка, със͛ брáта си̂ ев͛ти́мїа дето̂ бы̂ епскпь на мади́ть,
22: и то́и мнѡ̂го чю́до показа тáмо.
23: защо̂ бѣ́ше и то́ѝ просвѣ́тиль със͛ по́сть и мнѡ̂го добрынѝ.
24: затовà се и пост҃ѝ.
25: и не́говы, мо́щи, и до дне́ска чю́дно исцѣлѥ́нїе чи́нѣть.
26: И стаа пе́т͛ка, ѿ като̂ погре́бе роди́телѥ своѝ,
ѿрѣди́ гы добрѣ̀. Demina et al. 641: otredjavam 'otreždam, otdeljam nešto za njakogo, opredeljam'
27: Тогáзи започѐ пос и метáнїе и бдѣ́нїе,
28: и поре́вна й се като̂ апсльскы̏ закон͛.
29: и на землꙗ без͛
посте́лꙗ ле́гнꙋваше. Demina et al. 726: postelja 'mjasto za spane, leglo'
30: И ѿ тꙋ́ка пáкь и се̏ испль́ни срдце́ то на ми́сль бжствнаа да иде въ пꙋ́стинꙗ. Vuković 1536: wt+ soúdou+ že í+ bžstьvnyʺmь ráždeg'ši (se) žélaniemь.
31: и побѣ́гна ѿ тáмо,
32: и ѿидѐ на пꙋ́стынꙗ,
33: и тáмо прѣбы́ваше аггл͛скыи чи́нь. Vuković 1536: tamo ne+veštestvnoje i agglъskoje prěbivaše žitie. The 'angelic host' is likely based on a misunderstanding of the verb in the following sentence by the editor.
34: и The sentence, involving a participial clause in the original, was likely misunderstood by the editor. Vuković 1536: ničimže mъnjeje bgovidca ilie podražavaje žitelъstvo 'imitating nothing less than the life of Prophet Eliah'.
подражà и като̂ илїа, илѝ като̂ ıоáннь крстлꙗ, пос, и бдѣ́нїе и метнїе и слъ́зы. Demina et al. 689: podražatel 'lice, koeto sledva primera na njakogo'
35: стꙋ́дь и пе́кь, си́ч͛ко трьпѣ́ше.
36: и въкꙋ́сюваше трѣвà мѣ́сто ꙗстїе. и то̏ по мáл͛ко нá вечерь
37: и
млба непрѣстáнно чи́нѣше. Demina et al. 490: molba '1. obrъštenie kъm njakogo s njakakvo iskane, prosba, 2. molitva, obrъštenie s iskane nešto kъm Boga i svetcite'
38: и нѝчто̂ да имаше ми́сль за ми́рь, илѝ за добрà ѡде́жда да се ѡблѣчѐ. илѝ за до́мь и за сто́ка, и за имáнїе.
39: амѝ ть́к͛мо ꙫчи́ те и бѣ́ха сль́зы напль́нѥни и млба на ба.
40: и си́ч͛ка мы́сль бѣ́ше и ı наде́жда на га ба.
41: и помы́слюваше за вто́ро пришь́ствїе за
бжїе сꙋ́дь. и кáкь да си ꙋкрасѝ дшь́ та, да срѣ́щ͛не ха ба съ свѣти́л͛никь ꙋкрасе́нь. и как͛во̂ добро̂ да сто́ри, да чю́е тогáзи глас < boži+jă(t)?
кро́т͛кь ѿ га ба. Demina et al. 423: krotăk 'kojto e s blag, dobrodušen nrav, tix, smiren'
и кáкь да сѝ испль́ни свѣ́тил͛никь със͛ мáсло да ꙋлѣ́зе със͛ мꙋ́дры те дѣви́ци въ рáи, да се насы́ти красота рáискаа, и хꙋ́бость и свѣ́тло. и пѣ́сни аггл͛скы. Mt 25:1-13
42: ть́к͛мо за товà и̏ бѣ́ше мы́сль,
43: и тврь́дѣ тьгꙋ́ваше съ срдце то си̂. кáкь да полꙋ́чи оновà добро̂.
44: И такà
провáждаше своѝ живо́ть по ѡнъ́зи пꙋ́стынꙗ за мнѡ̂го врѣ́ме̂. Demina et al. 768: provaždam '1. preživjavam, prekarvam vremeto si po opredelen način, 2. praštam njakogo njakъde s izvestna cel, 3. pridružavam njakogo v negovija pъt
45: а лꙋкáвыи дїáволь не прѣстáнꙋваше да ю̀ плáши.
46: и мнѡ̂го
пъ́ти се̏ прѣтвáраше като̂ ѕвѣрь стрáшнь, давно̂ бы̂ ю̀ ꙋплашиль да остáви пꙋ́стынꙗ. Demina et al. 821: pъt II 'v sъčetanie s čislitelno brojno ili narečija za količestvo posočva naličie ili otsъstvie na povtorjaemost na dejstvieto', lemma različaet sę ot pǫt (Demina et al. 820: pъt I, pl. pъtišta)
47: àми стаа пе́т͛ка имáше ба помо́щника.
48: и не прѣстáнꙋваха ѝ сль́зи ѿ ꙫчи́ те.
49: и си́ч͛ка хы́трос дїáвол͛скаа исче́знꙋваше ѿ нѥ́ина та млба
50: Так͛въ́зи си́ла бѣ́ше добы́ла ѿ ба.
51: и ть́и се бѣ́ше
подкáнила, Demina et al. 688: podkanja 'nakaram njakogo da postъpi po opredelen način'
52: макáрь да бѣ́ше женâ
53: àмѝ бѣ́ше испль́нѥна дха стго.
54: и бѣ́гаше ѿ нѥ́а си́ла дїавол͛ска
55: и исче́знꙋваше като̂ ды́мь.
56: двдь црь. за так͛визи же́ны пррокꙋ́ваше,
57: и кáже,
58: въжделѣ́еть Ps 45:11 NIV
црь CS: vozželáetъ crь dobróty tvoeę` (Ps 44:11)
до́бротѣ твоеѝ. Vuković 1536: vьždélějetь crь dóbro_tě tvojeì
59: и такà стаа пе́т͛ка със͛ голѣ́мь пос прѣбы̂ мнѡ̂го годи́ны въ пꙋ́стинꙗ
60: И въ еднà но́щь като̂ си чи́нѣше мо́л͛ба и метáнїе. и рꙋцѣ те си̂ вди́гаше наго́рѣ и плáчѣше. и
нáпрасно видѣ̀ бжст́вно видѣ́нїе Demina et al. 528: naprasno 'izvednъž, nenadejno, neočakvano'
61: еди́нь аггль и се̏ ꙗвѝ като̂ нѣ́кои млáдь мом͛кь.
62: и свѣ́ти, като̂ свѣщь.
63: и ре́че е́и.
64: да ѡстáвишь пꙋ́стынꙗ та,
65: и идѝ си̂ пáкь назáдь на твоѐ
ѿчьство. Ljub.d.: báštnina
66: защо̂ тáмо ты̏ подобáе
(да) си̂ ѡстáвишь тѣло́ то. iztrito i doplьneno
67: а дшá та ти ще̏
(да) бꙋ́де iztrito, no ličitь sę čęstь bukvy <д>
на крáсныи и Ljub.d.: na+ xúbavyʺ i+ na+ slád'kyʺ rái.
не вещесть́вныи рáи. Demina et al. 545: neveštestestven 'kojto ne e izgraden ot veštestvo, nematerialen'
68: Като̂ (ви́)дѣ стаа пе́тка товà видѣ́ние, и чю тїꙗ́ д(ꙋмѝ). разꙋмѣ̀ че ѐ ѿ ба товà видѣ́нїе
69: и познà (чї) щѐ да се прѣстáви ско́ро,
70: и зарадꙋва се
71: и грї(ж)ѣше се
72: как͛ си̂ остáвѣ пꙋ́стынꙗ та.
73: защ(о) не мо́же ни́що дрꙋ́го да ѡчи́сти члкꙋ дш(а) (та), като̂ пꙋстынꙗ. iztrito
74: И тогазѝ стаа пет͛ка като̂ чю̂ ѡ́н͛зи глàс, и да и сѐ не щѣ́ше. à тїꙗ ѡ́стáви ѡнь́зи пꙋ́стынꙗ.
75: И поидѐ прь́вѣнь на цáригрáдь,
76: и ꙋлѣ́зе ꙋ црква хва.
77: и млба непрѣстáнно чи́нѣше.
78: как͛ да искáже члкь то́л͛кози метáнїа и по́клоны и сль́зы
79: и си́ч͛ки днѝ и но́щи на бдѣ́нїе, бѣ́ше.
80: и плáчаше и тьгꙋ̀ваше за пꙋ́стынꙗ та.
81: и ѡбыдѐ сич͛кы цркви, като̂ еднà пчелà рабо́тнаа що̂ ѡ́б͛ходи си́ч͛ки цвѣ́тоовѣ пролѣ́тны.
82: и поиде ꙋ црква прстѣ́и бци,
что̂ сѐ зовѐ влахе́рна. Demina et al. 1119: čto 'što', Ljub.d.: što
83: и тáмо припáде на ико́на прстѣи бци
84: и сль́зи ѿ ꙫчи те си̂ мнѡ̂го излїӑ.
85: и дꙋ́маше и млꙗше се бци.
86: Те́бѣ̀ влдчце що си̂ на си́ч͛ки свѣ́ть, и Vuković 1536: Tébě (ʺ-) gljúšti (-ʺ) vldčce mí_rou vь´sь` moì vьzlóžix žívotь. ná+ tè vьsoù mojù vьzlágajù+ nadéždu+ dvíce, newtríni oúbógojù méne.
породи́ла есѝ га ба. азь мо́ѝ живо́ть ꙋ́ те́бе ѡ́стáвих. Ljub.d.: poro_díla+ si
87: и на тебѣ̀ се надѣ́ꙗ да ме̂ поми́лꙋвашь.
88: и не дѣ́й се гнꙋсѝ ѿ ме́не що̂ съм твоà робы́нꙗ.
89: защо̂ и́ áзь ѿ млáдость, твое́мꙋ снꙋ послѣдовах
90: и млю се.
91: и ты̏ знáешь двце мо́е то же́н͛ско
ѥсство и мо́а слáбость. що ѐ на мо́а та дша Demina et al. 263: estestvo 'sъvkupnost ot otličitelnite vъnšni i vъtrešni kačestva i svoistva', Ljub.d.: rábo_ta
озно́ба. Demina et al. 597: oznoba 'griža, duševno bezpokoistvo, trevoga'
92: àмѝ и ты̏ стаа бце, ты̏ ми бꙋдѝ помо́щница.
93: защо̂ Vuković 1536: ne ímámь ínyʺje nadéžde
о́свѣ́нь те́бе на дрꙋ́го мѣ́сто надежда не ймам. Ljub.d.: zaštô osvě´nь tébe na+ drúgo mě´sto né+mam da+ sè nadě´a.
94: амѝ ты̏ ми бꙋдѝ
настáвница да ме̂ настáвишь на добро̂ и на покаáнїе Demina et al. 534: nastavnica 'žena, kojato napъtstva, poučava xorata'
95: ты̏ да ме̂ оꙋ́пáзишь ѿ си́ч͛ко зло̏.
96: защо̂ когà бѣ́х въ пꙋ́стынꙗ, те́бе и́мах помощница.
97: à сегà сѐ врь́нах въ ми́рь.
98: àмѝ пà́кь и сегà ме̂ ꙋчю́ваи и ꙋпазѝ,
99: и помо́щница ми бꙋдѝ,
100: и покры̂и ме̂ ѿ сич͛ко зло̏.
101: И товà се помо́ли,
102: и плакà ѿ си́ч͛ко срдце.
103: И излѣ́зе,
104: и трь̀гна да и́де на сво́е то си̂ ѿчьство.
105: и дойдѐ, до епивáти что̂ бѣ́ше не́ино ѿчьство.
106: и прѣбы̂ тамо̂ врѣ́ме не мáло,
107: и ни́кои не познáваше ю̀.
108: и тáмо пос метнїе бдѣ́нїе, ко́и мо́же искáза.
109: Врѣ́ме нѣ́кое проми́на се,
110: и познà че̂ щѐ да се прѣстáви.
111: и сто́ри си̂ млба на ба,
112: и рче съ слъзы.
113: Члколю́б͛че влдко, да нѐ остáвишь ме́не що̂ съ́мь рáба твоà, дето̂ съ́мь радѝ и́ме твоѐ ѡстáвила си́ч͛ко.
114: и к тебѣ̀ прибѣ́гнах.
115: àмѝ ги бе мо́й, повелѝ áгглꙋ, ми́р͛но да ми̂ прїе́млѥ дшъ́ та.
116: и да ми̂ не бꙋ́де забрáнѥно да ꙋлѣ́за на твоѐ црство, ѿ не чи́сты и скврь̀ны бѣсѡве,
117: ами ме̂ сподобѝ без͛ страх да стáнъ̂ прѣд тво́и стрáшныи прѣсто́ль.
118: оти си̂ блсве́нь ги вь вѣ́кы
119: ами́нь.
120: И товá се помо́ли,
121: и то́ꙗ час прѣдáде си дшь та бꙋ.
122: и тѣло́ то и̏ погре́боха нѣ́кои хртїáне,
123: и не познá ꙗ̀ нѝкои, догдѐ и погре́боха Vuković 1536: ne+ bò w´bьjavì sébe kó_mu ktoʺ i+ wt+ koúdu běʺ. nь` běʺ ne+ pozná_vaemà do+ dne ísxóda jeè jé+ že kъ+ gou
ю̀. Ljub.d.: (j)ʺa
124: нѝ знáꙗха ю̀. ѿ кыдѣ̀ бѣ̏ дошлà.
125: И такà прово́ди днѝ те своѝ тꙋ́ка нá землꙗ.
126: à тáмо наидѐ голѣ́мь поко́и.
127: А̀мѝ и тꙋ́ка гь бь не остáви ѧ̀, да еѐ за мнѡ̂го днѝ съкры̂ена нá землꙗ, и да ѐ без͛ пáметь нѥ́ино то чи́стое и стоѐ тѣ́ло.
128: àмѝ покáза чю́до ди́вно зарадѝ нѥ́ины те сты́е мо́щи.
129: Нѣ́кои по́стникь имáше тáмо
130: на стлъ́пь прѣбы́ваше,
131: и по́стеше се бли́зꙋ при ѡ́новà мѣ́сто где̏то е бы́ль гро̂бь стѣ́и пе́тки.
132: И слꙋчи́ се тà ꙋмрѣ̀ нѣ́кои корáбникь,
133: и фрьли́ха го тáмо бли́зꙋ при ѡ́н͛зи стлъ́пь.
134: и почѐ да исхо́ди смрàдь ѿ нѥ́го зль̏, ко́л͛кото векѥ̀ не мо́жаше тáмо да поми́не члкь ѿ зла̏ мириз͛мà.
135: зáедно̂ и ѡ́н͛зи стль́пникь векѥ̀ не можѐ да трь́пѝ ѡ́н͛зи смрàдь.
136: амѝ слѣ́зе ѿ ѡн͛зи стлъ́пь,
137: и наиде́ члци
138: и повелѣ̀ и́мь да ископáють трáпь голѣ́м, да тꙋ́реть оновà тѣло̂. что̂ смрьдѣ̀ше.
139: И ѡнїа члци послꙋ́шаха ѡ́ного́зи по́стника.
140: и поидо́ха тáмо
141: и зе́ха да копáють
142: и наидо́ха тѣло́ то стѣи пе́ткы цѣ́ло и хꙋ̀баво
143: и миризмà хꙋ́бава ко́л͛кото нави́ваше, тáзи мириз͛мà на ѡ́н͛зи смрàдь
144: И ѡнїа члци бѣ́ха глꙋ́павы и не разꙋ́мны,
145: и не мого́ха да се̂ ꙋсѣ́теть за оновà стоѐ тѣ́ло.
146: защо̂ и нѝкои не знáаше че ѐ тáмо погре́бена стаа пе́т͛ка,
147: о́ти бѣ́ше о дáвна бы̀ла погре́бена.
148: àми се мнѡ̂го чюди́ха, кáкь да сто́реть.
149: и ре́коха си̂ ме́ждꙋ себѣ̀
150: ко́и пáкь да копáе на дрꙋ́го мѣ́сто,
151: àми ѐ тꙋка то́изи гро̂бь до́ста широ́кь и гльбо́кь,
152: да тꙋ́риме̂, и онáзи мрь̀ша да нѐ смрьдѝ,
153: à то̂ ако бꙋ́дѥ товà сто тѣло̂. бь ще́ го извáди.
154: и заринаха ѡнъ́зи мрь̀ша тáмо̂ при сто̂е оновà тѣло̂.
155: и разыдо́ха се по домá си.
156: И ѿ тѣ́х нѣ́кои члкь геѡ́р͛гїе, име то мꙋ хртїáнинь до́брь,
157: и то́и като̂ си поидѐ домâ си. и по вечрѣ нáпоко́нь, стънъ̂ да се помлѝ бꙋ като си̂ чи́нѣше сѣ́когы млба мнѡ̂го.
158: И на съ́(м)нꙋване заспà.
159: и видѣ̀ еднâ женâ като̂ еднâ цáрица,
160: и сѣдѝ на сто́л͛ злáть свѣ́тли́кавь.
161: и около̀ нѥ́а стоѧ́ть мнѡ̂го вои́не хꙋ́бави свѣ́тликавы. Ljub.d.: i+ okolo njéa mw´m'ci xúbavy svě_tlíkavy.
162: и то́и се ꙋплáши
163: и пáде нá землꙗ
164: и растре́пера се ѿ хꙋ́бость
165: не мо́жаше да гле́да то́ꙗ свѣть.
166: и е́ди́нь ѿ онїа хꙋ́бавы и свѣтлы́кавы мѡ́м͛ци, пристъ́пи
167: и ꙋзе́ го зá рꙋка,
168: и рче мꙋ.
169: станѝ геѡ́р͛гїе
170: и о́ти сте такà сто́риле, Vuković 1536: Gewrgïe glje, vьskujù táko prězrě´ste tě´lo prěpodw´bnyjè pétky.
171: та стѐ остáвиле оновà тѣло̂ воне́що. при тѣло́ то стѣ́и пе́т͛кы.
172: àмѝ ско́ро да по́йдешь
173: и да извáдишь мо́щи те стѣ́и пет͛ки.
174: и да гы̂ ѡстáвишь оу ков͛че́гь злáты.
175: защо̂ црь пожáли нѥ́ина добрынà.
176: и щѐ гь сегà. да ю̀ прослáви по си́ч͛ки свѣ́ть.
177: Тогáзи и тїá мꙋ самâ подꙋ́ма.
178: ско́ро извадѣ́те мо́и те мо́щи.
179: и положѣ́те на хꙋ́баво мѣ́сто.
180: защо̂ не мо́гꙋ да трьпим áз͛ь за мнѡ̂го то́изи смрàдь.
181: не бои́ш͛ ли се ба, да нѐ бы̂ пꙋсти́ль бь ѡ́г͛нь да вы̂. попáли. This Petka's threat is not in the Vuković's version of the Life: it was likely taken from the Prologue edition (e.g. in NBKM 665, BAR 287, and also in PPS).
182: И áз есъмь члкь ѿ мáика и ѿ бащâ роде́на.
183: и моѐ ѿчьство епивáти що го̂ зовѣ́те. и де́то сте вы̂е сегâ на нѥ́го.
184: И прѣз͛ тьзи но́щь и дрꙋ́га же́нâ добрâ хрстїáн͛ка име то е́и Єфи́мїа. и тїà такво́зи видѣ́ла,
185: и такви́зы дꙋ́мы и нѥ́и ре́кле,
186: и заръ́чале
187: ско́ро ꙋ́трѣ рáно да кáжешь товâ, да вы̂ ѿ ба ѡ́г͛нь не из͛горѝ.
188: И на ꙋтрѣ излѣ́зоха и два̏ та,
189: и казáхꙋ на си́ч͛ки тáмо по коне́ць.
190: И като̂ чю́ха товà Єпивáтсцїи лю́дїе. ско́ро си́ч͛ки те́коха,
191: и със͛ голѣ́ма рáдость извáдиха, мо́щи те
ѥ́и като̂ нѣ́кое мнѡ̂гоцѣ́нно скро́вище Ljub.d.: ì
192: и мнѡ̂го се чюди́ха на нѥ́ино то сто́е тѣ́ло.
193: ѿ то́л͛кози врѣ́ме кáкь стоѝ цѣ́ло и крáсно, и блгоꙋхáе, и ѿ хꙋ́бава мириз͛мà да сѐ члкь не насы́ти.
194: И ꙋзе́ха оновà тѣло съ свѣ́щи, и със͛ кади́л͛ници, и съ ѳїмїáнь и и́з͛мѷ́р͛но, и дрꙋ́гы хꙋ́бавы аромáѳи.
195: и ѿне́соха ю̀ със голѣ́ма рáдос,
196: и поло́жиха ѧ̀ въ црква стых áпсль.
197: И тáмо мнѡ̂го чю́до сто́ри тогáзи стаа пе́т͛ка.
198: бѣ́снїи исцѣлѣ́ха, и бо́л͛нїи, и глꙋ́хы, и
еѕàвы. Demina et al. 257: ezav 'bolen čovek', Cejtlin et al. 806: jęźa 'nemoc, neduh', BAN I 481 edzav 'pokrit s rani'
199: и ѿ сѣ́как͛ви бо́лесть, коѝ дохо́ждаха, и вѣ́ра и́маха чи́ста, и любо́вь ѿ си́ч͛ко срдце на стаа пет͛ка, то́ꙗ час исцѣлѣ́ваха.
200: И прочю́ се по си́ч͛ка землꙗ̀ Єпивáт͛ска.
201: и не ть́к͛мо тáмо се прочю̀. àмѝ и до цáригрáд, и по си́ч͛ка землꙗ̀● Ljub.d.: i+ nè támo+ se pročjù, àmì i+ po+ cri_grád, i+ po+ síčka zemljâ.
202: И врѣ́ме̂ бы̂с нѣ́кое.
203: ослáбнъ грь́чьско цáр͛ство.
204: и със͛ бжїе повелѣ́нїе, дойдо́ха римлꙗ́не
205: и прѣеха, цáригрáдь.
206: като̂ кáже двдь црь.
207: със͛ пáлица желѣ́зна ꙋдрьжáха. Ps 2:9
208: И си́ч͛ко оꙋ́ цáригрáд плѣни́ха фре́н͛ци.
209: и ѡбрáха, и злáто и сре́бро. и црко́вны ѡдежды, и съсꙋ́ды, що̂ бѣ́ха мнѡ̂гоцѣ́ннїи, зáедно̂ и сты̀ мо́щи.
210: и си́ч͛ко ѿне́соха въ ри́мь.
211: Товà като̂ видѣ́ха и дочáкаха цáрогрáждане, и блгочь́стивы събо́р͛.
въз͛дъ́хнꙋ тврь́дѣ, Ljub.d.: vьzdь´xna
212: и голѣ́м скрь̀бь, и голѣ́ма тъгà и́маха тогáзи.
213: и хо́дѣха като̂ мрь̀твы
214: и́ млꙗха се бꙋ
215: и́ дꙋ́маха.
216: въскрснѝ
217: въскꙋ́ю спи́шь ги. Ps 44:23
218: защо̂ заборáвы нáшꙋ Ps 44:24
ни́щетꙋ, и гри́жа Ljub.d.: syromašï^a
нáша. sic
219: и дрꙋ́гы рѣ́чы, мнѡ̂го се млꙗха и дꙋ́маха.
220: И въ товà врѣ́ме, блгочь́стивы̏ цáрь трь́нов͛скы̏ ıѡáннь
асѣ́ню. снь стáримꙋ бль́гар͛скымꙋ цáрꙋ асѣ́ню. крѣ́п͛ко дрьжáше тогáзи цáрство. okončanie -u estь izъ datělnogo samostojęštego ostaveno, cf. Vuković 1536: Vъ tože vrěme blgočьstie světlě i javljeně krěpcě udrьžavšu blgočьstivomu cru blьgarskomu Ioannu Asěnju, snu starago cra Asěnja, i nikakože těxь lajanii užasьšu se, nьi pače vrěme blgopolučno obrětь na nečьstivyxъ odrьžanie.
221: и нѝкакь не ꙋбоá се ѿ ѡ́нїá фре́н͛ци като̂ прѣ́еха цáригрáдь.
222: àмѝ е́днак͛ь мꙋ приле́гна врѣ́ме войскà да вди́гне, да плѣнꙋ́ва не чь́стивы. ı да прѣе́ма землꙗ̀ мнѡ̂го.
223: И ско́чи
юнáш͛кыи със͛ъ бжїе повелѣ́нїе. ili: i+ skóči junašky+ i+ sъsъ+ bžie povelěnie ?
224: и прѣе̏ македо́н͛ска землꙗ̀. и сѣ́рь и аѳон͛скаа горâ, си̏рѣ́ч, стаа. горâ. и ѡ́коло̀, що съ грáдѡве солꙋ́нь, и си́ч͛ка землꙗ̀ ѳеталїи́скаа.
225: и тривáлїа ꙋзѐ. такà и дал͛матїа. що ѐ арбанáш͛ка дрьжáва.
226: и прѣе̏, и до дрáча,
227: и по си́ч͛ки землѝ где̏ прѣе́. постáви митрополи́те и епскпы, свѣ́тлїи и блгочь́стивїи със͛ нѥ́говы стыѝ хрисо́вꙋли. що съ̂ сегà ꙋ слáвна лáвра ꙋ стѣѝ го́рѣ.
228: и нѐ ть́кмо тїа землѝ. като̂ прѣе́. дá се остáви, и да мꙋ̂ се досадѝ.
229: àмѝ поидѐ и на цригрáдь
230: и нѥ́го прѣе́.
231: и що̂ бѣ́ха тáмо
фре́н͛ци, поклони́ха мꙋ се, Vuković 1536: frugy
232: и Ljub.d.: pokloníxa+ mu+ se da+ sь njégova rajà, i+ xaznà da+ mú dávatь
прѣдáдоха се, да съ̂ нѥ́гова раꙗ̀. и дáнь да мꙋ̂ дáвать. Vuković 1536: í+ i+že támo drьžeštejè frugy pwd+ dánïjù oústroì..
233: И такà си́ч͛ко тамо̂ като̂ прѣе́ раз͛брà се и до нѥ́го стѣ́и пет͛ки, слáва та. кáкь е̏ стаа, и чи́ни исцѣлѥ́нїе и чюдесà. Vuković 1536: Síce oúbw tómou vьsà w´drь´žeštou í pokárajuštou. príspě` í+do+njégo sláva prěpodw´bnyjè pétky. júže vь slástь źě´lò prījemь, ráždeže+se srdcé_mь. i+jákóže élénь pálimь na ístó_čniky vódnyjè. síce ně´káko bě´še tw´mou žélatel'no ježe nasláditi+se sštén'nyʺxь móšteì prěpodw´bnyjè.
234: тврь́дѣ си̂ на ꙋмь поло́жи за стаа пе́т͛ка.
235: и распáли мꙋ се срдце то,
236: като̂ еле́нь когà ѡжъднѣ́е зза водâ. такà и цáрь ıѡ́ асѣ́нь. пожелà кáкь да се добы̂е до ѡ́нїа сты́е мо́щи. Ps 42:1
237: защо̂ бѣ́ше съ̂ по си́ч͛ки свѣ́ть распрострѣ́ла, нѥ́ина блѓдть, и нѥ́ино чю́до.
238: И поидѐ си црь на трь́новь,
239: и оꙋ́мы́сли еди́нь з͛го́ворь до́брь и бꙋ оꙋ́го́день. Ljub.d.: i+ umíslì edínь zgóvorь i bgu ugó_denь
240: И тогáзи пꙋстѝ повелѣ́нїе на цриград͛, що̂ бѣ́ха тáмо фре́н͛ци,
241: и рче ймь.
242: не и́щꙋ вáмь нѝ сребро̂, нѝ злáто, нѝ бисе́рь, нѝ кáменїе мнѡ̂гоцѣ́нно. Vuković 1536 niže biserь, ni kamenii čьsnyx, nь vьsexvalnuju prepodbnyje raku.
243: àмѝ вы̂ и́щемь, що ѐ на вáша фре́н͛ска дрьжáва грáдь епивáти, дето̂ и́ма тáмо мо́щи стѣ́и пе́т͛ки. товà стое тѣ́ло да ми̂ даде́те със͛ ков͛чег͛ т͛ си̂.
244: тол͛кози и товà и́щем ѿ вас.
245: Товà като̂ раз͛брáха фре́н͛ци що бѣ́ха ꙋ царигрáдь. гото́вы станъ́ха,
246: и послꙋ́шаха цра съ си́ч͛ко срце.
247: и поклониха се на нѥ́гово то повелѣ́нїе.
248: и пꙋсти́ха писáн͛їе и по́клонь до цра
249: и ре́коха.
250: Да бꙋ́де волꙗ твоà мнѡ̂голѣ́тныи црꙋ,
251: що̂ и́щешь ꙋ́змѝ.
252: àко Vuković 1536: w´běštávajušte+ se í+ izvě´_stvoujušte, í+ svojè dše wtdáti ášte mw´_štno+ bì..
и дшь́ та ны̂ и́щешь, ны́е се те́бе поклáнꙗме̂ и дá ти щем, и да Ljub.d.: ako štéšь i+ dšь´+ta nŷ zè,
б͛де ꙋ́ до́брь чáсь. <ꙋ> prěpisano v <д>
253: Товà като̂ чю̀ црь обрáдова се,
254: и мнѣ́ше мꙋ се, ко́л͛ко да леты̀ и да фрь́ка под͛ нбе то.
255: и ѿ голѣ́ма рáдос не́ маше кáмо що̏ да сто́ри.
256: защо̂ мы́слѣше,
257: àко си̂ издáмь си́ч͛ко злáто и сре́бро, зáедно̂ и полови́на ѿ цртсво то си̂. Vuković 1536: jáko ášte i+ do+ pólou moego potrě´boujutь crstvia, vьsà gótovь jesь´mъ wtdáti. Ašte ímě´nia, ášte zláto, ášte srébro, ášte biséry, ášte kaménie čь´stno. Vьsà oúsrь´d'stvoujù dáti.
дá da+štemь (< *dati xoštem) ~ ousrьdьstvouju dati
щемь. ть́к͛мо стаа пе́т͛ка да прѣнесе́мь на мо́ѐ цар͛ство. ili: da štemь tъkmo staa Petka da prěnesem na moe carstvo ~ za da prenesa sveta Petka na carstvoto si ?
258: И тогáзи пꙋстѝ прѣосще́ннаго мар͛ка митрополи́та, вели́каго прѣ́славꙋ. със͛ голѣ́ма по́чьсть, да по́иде на епивáть грáдь, да прѣнесѐ тѣло́ то прподо́бнѣи пет͛ки. на славны̏ град͛ трь́новь.
259: И поидѐ ѡ́н͛зи влдка тáмо,
260: и сто́ри сич͛ко по́честно что̂ трѣ́бꙋваше,
261: и ꙋзѐ ѡ́нїа мо́щи,
262: и и́дѣше,
263: и́ хвáлѣше ба, и прпдб́наа пет͛ка.
264: И като̂ прѣми́на сы́норь фре́н͛скыи, и влѣ́зе на т͛ъзи странъ̂ бльгар͛скаа. си́ч͛кы из͛ околꙋ грáдове и селâ излѣ́зꙋваха на сре́ща, съ свѣ́щи, и сще́нници ѡблѣ́чени съ сще́н͛скы ѡде́жды.
265: и провáждаха стꙋю пе́т͛кꙋ, със͛ кади́л͛ници и ѳамїáнѡмь и из͛мѷр͛но. и със͛ дрꙋ́гы хꙋ́бавы миризли́вы аромáти.
266: И като̂ раз͛брà блгочь́стивыи црь ıѡáннь асѣ́нь. че̂ но́сеть мо́щи те стѣ́и пе́т͛кы. излѣ́зе из͛ грáдь пѣ́ш͛. и маи́ка мꙋ црца еле́на. и нѥ́гова црца анна. съ си́чки сво́й болѣ́ре. И патрїáр͛хь кѵ́рь васи́лїе. съ си́ч͛ки сще́н͛ници и дїáконе. И си́ч͛ки лю́дїе ѿ грáдь. Vuković 1536: I+ jákóže se oúvě´dě blgo_čь´stivii crь jw´án'nь ásě´nь. ízýde íz'+ gráda sь+ mtrijù svoejù crcejù élenojù, í+ sь+ svoejù crcejù án'nojù. í+ sь+ v'sě´mi vé_l'moúži svoími. Sъ+ ními+ že í+ vьsè čь´_stny patriár'xь kϋrь vásilie sь+ v'sě´mь pričь´twmь crkóvnyímь. sъ+ ními+ že í+ mnóžьstvo mnógò besčíslьnàgo narw´_da.
267: и идо́ха си́ч͛кы пѣ́ши ѿ грáдь на четы́ри пъ́прѝща.
268: и срѣ́щньха ю̏ съ́с͛ мнѡ̂го по́честь.
269: и п(о)кло́ни се цáрь до́ землѥ,
270: и цѣловà ѥ́и рꙋ́цѣ и тѣ́ло чь́снѣ̂.
271: и си́ч͛кы по́чьстном͛ поклони́ха се и цѣловáха ю̏.
272: и въне́соха ю̏. въ грáдь въ црко́вь цáревꙋ,
273: и положи́ше ю̏ въ лѣ́то ѿ ро́ждьства хва ·҂асв·
274: разли́чно чю́до исцѣлѥ́нїе чи́ни и до дне́сь.
275: ко́й съ́с͛ чи́ста вѣ́ра прихо́жда на не́йнь ков͛че́гь.
276: Благодѣ́тїю и члколю́бїемь га нáшего ıсѵ ха.
277: емꙋ́ же слáва въ вѣкы, Ljub.d.: dêto njému prilíče sě´kogy da+ gò slávime
278: ами́нь:♣