lju Ljub.d. - Petka
source
| 1: | Мцъ ѡкто́м͛врїе ·ди· | |
| 2: | жи́тїе прподобные мтре нáше пе́т͛кы трь́нов͛скые. | |
| 3: | блсвѝ о́че сх за млтвь стых | |
| 4: | слнце ко́лкото и́ма свѣ́ть и свѣ́ти. | |
| 5: | то́лкози и на прпо́добнаа петка | |
| пáмет що ѝ ѐ | něstь glagola | |
| просвѣ́тила по си́чки свѣть. | Demina et al. 728: prosvětja 1. prosvetna, započna da svetja, zasijaja, 2. osvetja, napravja nešto tъmno da stane svetlo, 3. prosvetlee, stane svetlo, 4. prosvetja, dam njakomu jasnota, razbirane, znanija | |
| 6: | нѥ́ино чю́до, и нѥ́инь по́с, ко́и ези́кь мо́же искáза, | |
| 7: | що е̂ тїà сто́рила | |
| добрà рáбота нá землꙗ. на епивáт͛ско мѣ́сто, и на тракḯиско, и на трь́новь, и на ми́сїа, и на дал͛мáти. и нѣ̏ ть́кмо по тḯа мѣ́ста, àмѝ и по си́ч͛ки свѣ́ть. | Tixon.d.: dobrôdě´telь | |
| 8: | де̂то нáшь ꙋ́мь не мо́же да пости́гнѥ, илѝ ези́кь нáшь да искáже си́чко то нѥ́йно чю́до, и добро̀, и по́ст, и сль́зы. | |
| 9: | àмѝ ть́кмо ко́л͛кото нáшь ꙋ́мь пости́гна. | |
| 10: | и напи́сах áзь еѵ͛ти́мїе патрїáр͛хь трь́нов͛скыи, що̀ знаꙗ́хь. | |
| 11: | àмѝ и ви́е блсве́нїи хрстїáне послꙋ́шайте. | |
| 12: | Тáзи стаа и прподобнà пе́тка, бѣ́ше ѿ мѣ́сто епивáти. | |
| 13: | бащà нѥ́инь и мáйка ѝ бѣ́ха добрѝ и | |
| блгочь́стивы̏. | Demina et al. 44: blagočestiv 'kojto živee spored normite na xristijanskija moral, nabožen' | |
| 14: | и хо́дѣха по́ бжии зáповѣдь, | |
| 15: | млсты́нꙗ чи́нѣха, | Demina et al. 470: milostinja 1. podajanie, koeto se dava na bedni i nuždaešti se, 2. blagodejanie, dobro delo |
| 16: | и дрꙋ́гы | |
| добрины̀ бѣ́ха ꙋ тѣ́хь. | Demina et al. 197: dobrina 1. dobrota, dobrosъrdečie, 2. nešto, koeto e izvъršeno v polza na drugite, blagodejanie, 3. dobrodetel, duševna čistota, 4. dobro, xubav život (a tebě ima golěma dobrinia, če si prostil' duš'manina svoego), 5. blago, materialna ili duxovna pridobivka, 6. blagodat, prirodno izobilie (eto dobrina i xubost raiska) | |
| 17: | и ро́диха ть́зи чи́стаа и хва гь́лабица и двца. | |
| 18: | и ро́диха и дрꙋ́го мь́ж͛ко, и́ме то мꙋ еѵ͛ти́мїе, що бы̂ нáпоконь | |
| на мади́ть влдка. | Berl.d.: vldka madítu | |
| 19: | и наꙋ́чиха гы на стрáх бжїи, и на зáконь добрѣ̀. | |
| 20: | и прѣстáвиха се. | |
| 21: | и остà ста пет͛ка сьс͛ брáта си̂ еѵ͛ти́мїа, де̂то бы̂ влдка на мади́ть. | |
| 22: | и то́и мнѡ̂го чю́до покáза тáмо. | |
| 23: | защо̀ бѣ́ше и то́и просвѣ́тиль сьс͛ по́сть мнѡ̂го добрины̀, | |
| 24: | затовá се и посты̀. | |
| 25: | и нѥ́говы мо́щи и до дне́ска чю́дно исцѣлѥ́нїе чи́нꙗть. | |
| 26: | И стаа пе́т͛ка ѿ като̂ погре́бе роди́телѥ своѝ, | |
| ѿреди́ гы добрѣ̀. | Demina et al. 641: otredjavam 'otreždam, otdeljam nešto za njakogo, opredeljam' | |
| 27: | тогáзи започѐ по́сть и метáнїе, и бдѣ́нїе. | |
| 28: | И | |
| поре́вна й се като̂ апстльскы̏ зáконь. | Demina et al. 717: porevna 'priiska mi se, porevne se mi nešto' | |
| 29: | и нá землꙗ без͛ | |
| посте́лꙗ ле́гнꙋваше. | Demina et al. 726: postelja 'mjasto za spane, leglo' | |
| 30: | И ѿ тꙋ́ка пáкь ѝ се испль́ни срдце́ то на ми́сль бжст͛внаа да и́де въ пꙋ́стынꙗ. | Vuković 1536: wt+ soúdou+ že í+ bžstьvnymь ráždeg'ši (se) žélaniemь. |
| 31: | и побѣ́гна ѿ тáмо, | |
| 32: | и ѿидѐ вь пꙋ́стынꙗ, | |
| 33: | и тамо прѣбы́ваше аггл͛скыи чи́нь. | |
| 34: | и | |
| подрьжа ѝ като̂ илḯа, и като̂ ıѡáнна крстлꙗ. | Demina et al. 689: podražatel 'lice, koeto sledva primera na njakogo' | |
| 35: | пос, и бдѣ́нїе, и метáнїе, и сль́зы, стꙋ́дь, и пе́кь, си́чко трьпѣ́ше. | |
| 36: | и вькꙋ́сюваше трѣ́ва мѣ́сто ꙗ́стїе, и то̀ по мáл͛ко нá вечрь. | |
| 37: | и | |
| млба непрѣстáнно чи́нѣше. | Demina et al. 490: molba '1. obrъštenie kъm njakogo s njakakvo iskane, prosba, 2. molitva, obrъštenie s iskane nešto kъm Boga i svetcite' | |
| 38: | и ни́что да и́маше ми́сль за то́йзи свѣ́ть, илѝ за добрà оде́жда да сѐ облѣчѐ. илѝ за до́мь и за сто́ка и за имáнїе. | |
| 39: | àмѝ ть́кмо ꙫчи́ тѣ ѝ бѣ́ха сль́зы напль́нѥнїи. и м́лба нá ба. | |
| 40: | и си́ч͛ка ми́сль бѣ́ше ѝ и наде́жда на га ба. | |
| 41: | и помы́слюваше за вто́ро пришь́ствїе за бжїи сꙋ́дь. и кáкь да сѝ ꙋкрасѝ дшь́ та да сре́щне ха ба сь свѣти́лникь ꙋкрасе́нь. и какво̀ добро̀ да сто́ри. да чю́е тогáзи глас | |
| кро́т͛кь ѿ га ба. | Demina et al. 423: krotăk 'kojto e s blag, dobrodušen nrav, tix, smiren' | |
| и кáкь да сѝ испль́ни свѣти́лникь сьс мáсло да влѣ́зе сьс͛ мꙋ́дры те двци в͛ рáи, да сѐ насы́ти красотà рáйскаа и хꙋ̀бость и свѣ́тлость, и пѣ́сны áггльскые. | Mt 25:1-13 | |
| 42: | ть́кмо за товà и̏ бѣ́ше ми́сль, | |
| 43: | и тврь́дѣ тьгꙋ́ваше сьс срдце́ то си̂, кáкь да полꙋ́чи оновà добро̀. | |
| 44: | и такà | |
| провáждаше сво́й живо́ть по ѡнь́зи пꙋ́стынꙗ за мнѡ̂го врѣ́ме. | Demina et al. 768: provaždam '1. preživjavam, prekarvam vremeto si po opredelen način, 2. praštam njakogo njakъde s izvestna cel, 3. pridružavam njakogo v negovija pъt | |
| 45: | А лꙋкáвы̏ дїáволь не прѣстáнꙋваше да ѧ̂ плáши | |
| 46: | и мнѡ̂го | |
| пь́ти се прѣстрꙋ́ваше като̂ ѕвѣ́рь стрáшень, давно̀ бы̂ ꙗ̀ ꙋплáшиль да остáви пꙋ́стынꙗ. | Demina et al. 821: pъt II 'v sъčetanie s čislitelno brojno ili narečija za količestvo posočva naličie ili otsъstvie na povtorjaemost na dejstvieto', lemma različaet sę ot pǫt (Demina et al. 820: pъt I, pl. pъtišta) | |
| 47: | àмѝ стаа пе́т͛ка и́маше ба помо́щника. | |
| 48: | и не прѣстáнꙋваха ѝ сль́зы ѿ ꙫчи́ те. | |
| 49: | и си́ч͛ка хи́трость дїáвол͛ска изче́знꙋваше ѿ нѥ́ина та м́лба. | |
| 50: | Таквáзи си́ла бѣ́ше доби́ла ѿ ба, | |
| 51: | и ть́й се бѣ́ше | |
| подкáнила, | Demina et al. 688: podkanja 'nakaram njakogo da postъpi po opredelen način' | |
| 52: | макàръ да бѣ́ше женâ | |
| 53: | àмѝ бѣ́ше испльнѥ́на дха стго́. | |
| 54: | и бѣгаше ѿ нѥ́а си́ла дїáвол͛ска | |
| 55: | и исче́знꙋваше като̂ ды́мь. | |
| 56: | Двдь црь за такви́зи же́ни пррокꙋваше, | |
| 57: | и кáже. | |
| 58: | вьжделѣе́ть | Ps 45:11 NIV |
| црь | RCS (Ps 44:11): vozželáetъ crь dobróty tvoeę` | |
| до́бротѣ твое́и. | Vuković 1536: vьždélějetь crь dóbro_tě tvojeì | |
| 59: | И такà ста̏ пе́тка прѣбы̂ мнѡ̂го годи́ны въ пꙋ́стынꙗ. | |
| 60: | И въ еднà но́щь като́ си чи́нѣше м́лба и метáнїе, и рьцѣ́ те си̂ вди́гаше наго́рѣ́ и плáчѣше. и | |
| нáпрасно видѣ̀ бжст́вно видѣ́нїе. | Demina et al. 528: naprasno 'izvednъž, nenadejno, neočakvano' | |
| 61: | еди́нь áггль ѝ се ꙗ́ви, като̂ нѣ́кои млáдь мо́мькь, | |
| 62: | и свѣ́ти като̂ свѣщь. | |
| 63: | и ре́че ѝ. | |
| 64: | да остáвишь пꙋ́стынꙗ та, | |
| 65: | и иди́ си пáкь назáдь на твоà | |
| бáщнина. | Tixon.d.: wtčьstvo | |
| 66: | Защо̀ тáмо ти прили́че да сѝ остáвишь тѣло́ то. | |
| 67: | а дшá та ти ще̂ да бь́де | |
| на хꙋ́бавы̏ и на слáд͛кы̏ рáи. | Tixon.d.: na+ krásnyi i+ ne+veštestь´vnyi rái. | |
| 68: | Като̂ видѣ̀ стаа пе́т͛ка товà видѣ́нїе, и чю тḯа дꙋ́ми разꙋмѣ че ѐ ѿ ба товà видѣ́нїе, | |
| 69: | и познà че ще̂ да сѐ прѣстáви ско́ро, | |
| 70: | и зарáдꙋва се. | |
| 71: | и гри́жѣше се | |
| 72: | как сѝ остáвѣ пꙋ́стынꙗ та, | |
| 73: | защо̀ не мо́же ни́що дрꙋ́го да очи́сти члкꙋ дшь́ та като̂ пꙋ́стынꙗ. | |
| 74: | И тогáзи стаа пе́тка като̂ чю̂ онзи глас, и да ѝ се не щѣ́ше а тиà остáви онáзи пꙋ́стынꙗ. | |
| 75: | И поидѐ прь́вѣнь на цригрáд, | |
| 76: | и влѣ́зе в͛ че́ркова хва ꙋ стаа со́фїа | |
| 77: | и м́лба непрѣстáнно чи́нѣше. | |
| 78: | кáкь да искáже члкь то́л͛кози метáнїа и по́клоны, | |
| 79: | и си́чки днѝ и но́щи на бдѣ́нїе бѣ́ше, | |
| 80: | и плáчѣше и тьгꙋ́ваше за пꙋ́стынꙗ та. | |
| 81: | И обыдѐ си́ч͛ки че́р͛ковы като̂ еднà пчелà рабо́тна, щото̀ об͛хо́ди си́чки цвѣ́тѡве про́лѣ́тны. | |
| 82: | И поидѐ в͛ че́ркова прѣстѣ́и бци, що сѐ зовѐ влахе́рна. | |
| 83: | и тáмо припáде на и́кона прѣстѣ́и бци. | |
| 84: | и сль́зы ѿ ꙫчи́ тѣ си мнѡ̂го излїà. | |
| 85: | и дꙋ́маше и млꙗше с бци. | |
| 86: | Те́бѣ влдчце що сѝ на си́чки свѣ́ть, и | Vuković 1536: Tébě gljúšti vldčce mí_rou vь´sь` moì vьzlóžix žívotь. ná+ tè vьsoù mojù vьzlágajù+ nadéždu+ dvíce, newtríni oúbógojù méne. |
| породи́ла си га ба. áзь мо́й живо́ть ꙋ те́бѣ остáвих. | Tixon.d.: porodíla esì | |
| 87: | и на те́бѣ се надѣ́а да мѐ помлꙋвашь. | |
| 88: | и не дѣ́и се гнꙋсѝ ѿ ме́не що сь́мь твоà робинꙗ̀. | |
| 89: | Защо̀ и áзь ѿ млáдость твое́мꙋ снꙋ послѣ́довáх, | |
| 90: | и м́лꙗ се. | |
| 91: | и ты̏ знáешь бце мо́а та же́н͛скаа | |
| рáбота и моà слáбость що̂ е на мо́а та дша | Tixon.d.: jesstvo | |
| озно́ба. | Demina et al. 597: oznoba 'griža, duševno bezpokoistvo, trevoga' | |
| 92: | àмѝ и ты̏ стаа бце, ты̏ ми бьдѝ помо́щница. | |
| 93: | защо̂ | Vuković 1536: ne ímámь ínyje nadéžde |
| освѣ́нь те́бе на дрꙋ́го мѣ́сто не́ мам да сѐ надѣ́а. | Tixon.d.: zaštô osvě´nь tébe na+drúgo mě´sto nadežda ne+imam. | |
| 94: | àмѝ ты̏ ми бьдѝ | |
| настáвница да ме̂ настáвишь на добро̀ и на покаáнїе. | Demina et al. 534: nastavnica 'žena, kojato napъtstva, poučava xorata' | |
| 95: | и ты̏ да мѐ ꙋпáзишь ѿ си́чко зло̏. | |
| 96: | защо̀ когà бѣ́х вь пꙋ́стынꙗ те́бе и́мах помо́щница. | |
| 97: | и сегá се врьнáх вь ми́рь. | |
| 98: | àмѝ пáкь и сегá ме очꙋ́ваи и ꙋпазѝ, | |
| 99: | и помо́щница ми бьдѝ, | |
| 100: | и покры̂и ме ѿ си́чко зло̏. | |
| 101: | И товá се по́мли, | |
| 102: | и плáка ѿ сѐ срдце | |
| 103: | и излѣ́зе | |
| 104: | и трьгнà да и́де на сво́а та си бáщнина. | |
| 105: | И доидѐ до епивáти що̀ бѣ́ше нѥ́ина бáщнина. | |
| 106: | и прѣбы̂ тáмо врѣ́ме не́ мало, | |
| 107: | и ни́кои не познаваше ꙗ. | |
| 108: | И тáмо по́сть метáнїе, бдѣ́нїе, ко́и мо́же искáза. | |
| 109: | Врѣ́ме нѣ́кое проми́на се | |
| 110: | и познà че ще̂ да сѐ прѣстáви. | |
| 111: | и сто́ри си млба нá ба, | |
| 112: | и рче́ сь сль́зи. | |
| 113: | Члколю́б͛че влдко, да нѐ остáвишь ме́не що сь́м роби́нꙗ твоà де̂то с͛мь зарад̏ те́бе остáвила си́ч͛ко, | |
| 114: | и к тебѣ прибѣгнах. | |
| 115: | àмѝ ги бе мо́й, речѝ áгглꙋ ми́рно да мѝ прїе́ме дшь́ та. | |
| 116: | и да мѝ не бь́де забрáнѥно да ꙋлѣ́за на твоѐ црство ѿ мрь̀снїи и не чи́стїи бѣ̀сове. | |
| 117: | àмѝ ме сподобѝ без͛ стрáх да стáна прѣд тво́й стрáшны прѣсто́ль. | |
| 118: | оти си блсве́нь ги вь вѣ́кы, | |
| 119: | ами́нь: | |
| 120: | И товá се пом́ли, | |
| 121: | и то́изи час прѣдáде си̂ бꙋ дшь́ та. | |
| 122: | и тѣло́ то и погре́боха нѣ́кои̏ хрстиáне. | |
| 123: | и не познá ꙗ ни́кои догде | Vuković 1536: ne+ bò w´bьjavì sébe kó_mu kto i+ wt+ koúdu bě. nь` bě ne+ pozná_vaemà do+ dne ísxóda jeè jé+ že kъ+ gou |
| (ı)ʺа и погре́боха, | Tixon.d.: jù | |
| 124: | ни̏то знáꙗха ѿ кидѣ̀ бѣ̀ дошлà. | |
| 125: | И такá си прово́ди дни́ те своѝ тꙋ́ка нá землꙗ̀, | |
| 126: | à тáмо наидѐ голѣ́мо добро̀ и леснинà, | |
| 127: | àмѝ и тꙋ́ка гь бь не остáви ꙗ да е̂ за мнѡ̂го дни ськры̂ена нá землꙗ̀. и да е̂ без пáметь нѥ́ино то чи́стое и сто́е тѣ́ло, | |
| 128: | àмѝ покáза чю́до ди́вно зарадѝ нѥ́йни те сты́е мо́щи. | |
| 129: | Нѣ́кои по́стникь и́маше тáмо | |
| 130: | на стль́пь прѣбы́ваше. | |
| 131: | и по́стѣше се бли́зо при оновà мѣ́сто, где̏то е̏ било̀ гро̂бь ть стѣи́ пе́т͛ки. | |
| 132: | И слꙋчи́ се тâ ꙋмрѣ̀ нѣ́кои гемеџї̂а, | |
| 133: | и фрьли́ха го тáмо бли́зо при он͛зи стль́пь. | |
| 134: | и почѐ да исхо́ди ѿ нѥ́го смрàдь зль̏, ко́л͛кото веки́е̂ не мо́жаше тáмо да поми́не члкь ѿ зла̏ миризмà. | |
| 135: | заедно̀ и онзи стль́пник векѥ̂ не можѐ да трьпѝ онзи смрàдь. | |
| 136: | àмѝ слѣ́зе ѿ он͛зи стль́пь, | |
| 137: | и наидѐ члци, | |
| 138: | и рче́ и́мь да ископáют трáпь голѣ́м да тꙋ́рꙗть оновà тѣ́ло что̂то смрьдѣ́ше. | |
| 139: | и онḯа члцїи послꙋ́шаха оного́зи стль́пника, | |
| 140: | и поидо́ха тáмо. | |
| 141: | и зе́ха да копáꙗть, | |
| 142: | и наидо́ха тѣло́ то стѣи́ пе́ткы, цѣло, и хꙋ́баво | |
| 143: | и миризмà хꙋ́бава, ко́л͛кото нави́ваше. тáзи мѷризмà на о́н͛зи смрадь. | |
| 144: | и онḯа члци бѣ́ха глꙋ́павы и не рáзꙋмны, | |
| 145: | и не мого́ха да сѐ осѣ́теть за оновà сто́е тѣ́ло. | |
| 146: | защо̀ и ни́кои не знáеше че̂ е тáмо погребе́на стаа пе́тка. | |
| 147: | о́ти бѣ́ше ѿ дáвна билà погребе́на. | |
| 148: | àмѝ се мнѡ̂го чю́диха кáкь да сто́рѧть. | |
| 149: | и ре́коха си̂ ме́ждꙋ се́бѣ. | |
| 150: | ко́й пáкь да копáе на дрꙋ́го мѣ́сто. | |
| 151: | àмѝ е тꙋ́ка то́изи гро́бь до́ста широ́кь и гльбо́кь, | |
| 152: | да тꙋ́риме и онáзи мрь́ша, да нѐ смрди. | |
| 153: | а то̀ ако̀ бь́де товà сто тѣ́ло, бь ще го извáди. | |
| 154: | и зари́наха онáзи мрь́ша тáмо, при оновà сто́е тѣ́ло, | |
| 155: | и разыдо́ха се по домá сы. | |
| 156: | И ѿ тѣ́х нѣ́ко члкь геѡ́ргїе и́ме то мꙋ христїáнинь до́брь, | |
| 157: | и то́и като́ си поидѐ домá си. и по вече́рѣ нáпоконь стань̂ да сѐ пом́ли бꙋ, като́ си чи́нѣше сѣ́когы м́лба. мнѡ̂го. | |
| 158: | и на съмнꙋ́ванїе заспà. | |
| 159: | и видѣ̀ еднà женâ като̂ еднà црца | |
| 160: | и сѣдѝ на сто́ль злáть свѣтликавь, | |
| 161: | и около нѥ́а мѡ́м͛ци хꙋ́бавы свѣтли́кавы. | Tixon.d.: i+okolò njéa stoę´tь mnw^go voíne xúbavi svě´tlikavy. |
| 162: | и то́й се ꙋплáши, | |
| 163: | и пáде нá землꙗ, | |
| 164: | и растрепе́ра се, | |
| 165: | ѿ хꙋ́бость не мо́жаше да гле́да то́ꙗ свѣ́ть. | |
| 166: | И еди́нь ѿ онḯа хꙋ́бавы и свѣтли́кавы мо́м͛ци присть́пи | |
| 167: | и ꙋзе́ го за рькâ, | |
| 168: | и рче́ мꙋ. | |
| 169: | станѝ геѡ́ргїе | |
| 170: | и о́ти сте такà сто́риле, | Vuković 1536: Gewrgïe glje, vьskujù táko prězrě´ste tě´lo prěpodw´bnyjè pétky. |
| 171: | та стѐ остáвиле оновà тѣ́ло воне́що, при тѣ́ло то стѣ́и пе́т͛кы. | |
| 172: | àмѝ ско́ро да по́йдешь | |
| 173: | да извáдишь мо́щи те стѣ́и пе́т͛кы, | |
| 174: | и да гы̀ остáвишь ꙋ ко́вчегь злать. | |
| 175: | защо̀ црь пожáли нѥ́ина добрынà. | |
| 176: | и щѐ гь сегà да ꙗ прослáви по си́ч͛ки свѣть. | |
| 177: | Тогáзи и тїá мꙋ самâ подꙋ́ма. | |
| 178: | ско́ро извадѣ́те мои́ те мо́щи, | |
| 179: | и положѣ́те ги на хꙋ́баво мѣ́сто. | |
| 180: | Защо не мо́гꙋ да трьпѧ̂ áзь за мнѡ̂го то́йзи смрáд. | |
| 181: | не бои́ш ли се ба, да нѐ бы̂ пꙋ́стиль бь о́г͛нь да вы̂ попáли. | |
| 182: | и áз ес͛мь члкь ѿ мáйка и ѿ бащь̂ ро́дена, | |
| 183: | и моà бáщнина та е̂ епивáты щото́ го зовь́ть, и де́то сте вы́е сегà на нѥ́го. | |
| 184: | И прѣз ть́зи но́щь дрꙋ́гаа женâ хрстїáн͛ка, и́ме то ѝ ефти́мїе, и тїà такво́зи видѣ́ла. | |
| 185: | и такви́зы дꙋ́мы и нѥ́и ре́кле | |
| 186: | и зарь́чале. | |
| 187: | ско́ро ꙋ́трѣ рáно да кáжете товâ да ви̂ ѿ ба о́г͛нь не изгорѝ. | |
| 188: | И наꙋ́трѣ излѣ́зоха и два̏ та, | |
| 189: | и кáзаха на си́чки те тáмо по коне́ць. | |
| 190: | И като̂ чю́ха товà епивáт͛сцїи лю́дїе, ско́ро си́ч͛ки те те́коха | |
| 191: | и сьс голѣ́ма рáдость извáдиха мо́щи те | |
| ѝ, като̂ нѣ́кое мнѡ̂гоцѣ́н͛ное скривáлище. | Tixon.d.: jéi | |
| 192: | и мнѡ̂го се чю́диха на нѥ́ино то тѣ́ло, | |
| 193: | ѿ то́лкози врѣ́ме като̂ стоѝ цѣ́ло и хꙋ́баво и блгоꙋхáе и ѿ хꙋ́бава миризмà да сѐ члкь наси́ти. | |
| 194: | и ꙋзе́ха оновà тѣ́ло сь свѣ́щи и сьс͛ кади́лници, и ѳимїáнь. и измѷ́рно, и дрꙋ́гы хꙋ́бави аромáѳи. | |
| 195: | и ѿнѥ́соха ꙗ̀ сьс͛ голѣ́ма рáдость, | |
| 196: | и поло́жиха ꙗ̀ в че́ркова сты́хь апсль | |
| 197: | И тáмо мнѡ̂го чю́до сто́ри тогáзи ста пе́тка. | |
| 198: | бѣ́сны исцѣлѣ́ха, и бо́лны. и глꙋ́хы, и | |
| е́ѕавы, | Demina et al. 257: ezav 'bolen čovek', Cejtlin et al. 806: jęźa 'nemoc, neduh', BAN I 481 edzav 'pokrit s rani' | |
| 199: | и ѿ сѣ́каква бо́лесть кои̏ дохо́ждаха, и вѣ́ра и́маха чи́ста, и любо́вь сь си́чко срдце на стаа пе́т͛ка, то́йзи час и исцѣлѣ́ваха. | |
| 200: | И прочю́ се по си́чка землꙗ̀ епивáт͛ска. | |
| 201: | и нѐ тáмо се прочю̀, àмѝ и по цригрáд, и по си́чка землꙗ̂. | Tixon.d.: i+ ne+ tь´k'mo támo+s e pročjù. amì i+ do+ cárigrád, i+ po+ síč'ka zemljà. |
| 202: | И врѣ́ме бы̂ нѣ́кое, | |
| 203: | ослáбна грь́чьско црство. | |
| 204: | и сьс бжїе повелѣ́нїе доидо́ха римлѣ́не, | |
| 205: | и прѣе́ха цригрáд. | |
| 206: | като̂ кáже двдь црь. | |
| 207: | сьс͛ пáлица желѣзна ꙋдрьжáха. | Ps 2:9 |
| 208: | и си́чко ꙋ цригрáд плѣни́ха фре́нцїи. | |
| 209: | и обрáха и злáто, и сре́бро, и черко́вны ѡде́жди. и | |
| сьсꙋ́ды що̀ бѣ́ха мнѡ̂гоцѣ́нны, зáедно и сты́е мо́щи, | Demina et al. 982: sъsudi 'utvari, cъrkovni bogoslužebni sъdove' | |
| 210: | и си́ч͛ко ѿне́соха вь ри́мь. | |
| 211: | тоги́ва като̂ видѣ́ха и дочáкаха царо̀грáждане, и блгочь́стивы̏ сьбо́рь | |
| вьздь́хна тврь́дѣ | Tixon.d.: vъz'dъ´xnu | |
| 212: | и голѣ́мь скрь̀бь и голѣ́ма тьгà и́маха тогáзи. | |
| 213: | и хо́дѣха като̂ мрь́твы, | |
| 214: | и м́лꙗха се бꙋ, | |
| 215: | и дꙋ́маха. | |
| 216: | Вьскрсни́ | |
| 217: | вь́скꙋю спи́ши ги, | Ps 44:23 |
| 218: | защо̀ заборáви нáша та | Ps 44:24 |
| сыромашї̂а и гри́жа та нáша. | Tixon.d.: níštetu | |
| 219: | и дрꙋ́гы рѣ́чи мнѡ̂го м́лꙗха се и дꙋ́маха. | |
| 220: | И въ товà врѣ́ме блгочстивы̏ црь трьновс͛кыи ıѡ́аннь | |
| асѣ́ню, крѣ́пко дрьжáше тогáзи црство. | okončanie -u estь izъ datělnogo samostojęštego ostaveno, cf. Vuković 1536: Vъ tože vrěme blgočьstie světlě i javljeně krěpcě udrьžavšu blgočьstivomu cru blьgarskomu Ioannu Asěnju, snu starago cra Asěnja, i nikakože těxь lajanii užasьšu se, nьi pače vrěme blgopolučno obrětь na nečьstivyxъ odrьžanie. | |
| 221: | и ни́какь не ꙋбо́а се ѿ онḯа фре́н͛цїи като̂ прїе́ха цриград | |
| 222: | àмѝ е́днак͛ мꙋ приле́гна врѣ́ме войскà да вди́гне, да плѣнꙋ́ва не чь́стивїи и да прѣе́ма землꙗ̂ мнѡ̂го. | |
| 223: | И ско́чи юнáш͛кыи сьс͛ б́жїе повелѣ́нїе, | |
| 224: | и прѣѐ македо́н͛скаа землꙗ̀, и сѣ́рь, и áѳон͛скаа горâ си̏рѣ́ч стаа горâ. и о́колꙋ що сь̂ грáдѡве, и со́лꙋнь, и си́чка землꙗ̂ ѳеталїи́скаа, | |
| 225: | и тривалḯа ꙋзѐ, такà и далматḯа що е̂ арбанáшка дрьжáва, | |
| 226: | и прѣѐ и до дрáча. | |
| 227: | и по си́чки зе́мли где̏ прѣѐ постáви митрополи́ти и епскпы свѣ́тлы и блгочстивы сьс нѥ́говы стїи хрисо́вꙋли, що сь̂ сегà ꙋ слáвна лáвра ꙋ стѣ́и го́рѣ. | |
| 228: | и нѐ ть́кмо тḯа зе́мли като̀ прѣѐ да сѐ остáви и да мꙋ́ се досáди. | |
| 229: | àмѝ поидѐ на цригрáд, | |
| 230: | и нѥ́го прѣѐ. | |
| 231: | и що̀ бѣ́ха тáмо | |
| фре́н͛цїи, поклони́ха мꙋ се | Vuković 1536: frugy | |
| да | Tixon.d.: i+ prědádoxa+ se, da+ sъ^ njégova rajà. i+ dánь da+ mû dávatь. | |
| сь нѥ́гова раꙗ̀, и хазнà да мꙋ́ дáвать. | Vuković 1536: í+ i+že támo drьžeštejè frugy pwd+ dánïjù oústroì.. | |
| 232: | И такà си́ч͛ко тáмо като̀ прѣѐ, разбрá се и до нѥ́го стѣ́и пе́т͛ки слáва та, кáкь е̏ стà и чи́ны исцѣлѥ́нїе и чюдесà. | Vuković 1536: Síce oúbw tómou vьsà w´drь´žeštou í pokárajuštou. príspě` í+do+njégo sláva prěpodw´bnyjè pétky. júže vь slástь źě´lò prījemь, ráždeže+se srdcé_mь. i+jákóže élénь pálimь na ístó_čniky vódnyjè. síce ně´káko bě´še tw´mou žélatel'no ježe nasláditi+se sštén'nyʺxь móšteì prěpodw´bnyjè. |
| 233: | тврь́дѣ си на ꙋ́мь поло́жи за стаа пе́т͛ка. | |
| 234: | и распáли мꙋ се срдце то, | |
| 235: | като̂ еле́нь когà ожьднѣ́е за водâ: такà и црь ıѡáннъ асѣ́нь пожелѣ̀ кáкь да сѐ доби́е до онḯа сты́е мо́щи. | Ps 42:1 |
| 236: | Защо̀ бѣ́ше са по си́чки свѣ́ть распрострѣ́ла нѥ́ина блгдть и нѥ́йно чю́до | |
| 237: | и поидѐ црь на трь́новь, | |
| 238: | и ꙋми́слѝ еди́нь зго́ворь и бгꙋ ꙋго́день | Tixon.d.: i+ oumýsli edínь z'góvorь dóbrь i+ bu ougódenь. |
| 239: | И тогáзи пꙋ́сти повелѣ́нїе на цригрáд, що̀ бѣ́ха тáмо фре́н͛цїи, | |
| 240: | и рче и́мь. | |
| 241: | не и́ща ѿ вас ни̏ сре́бро, ни̏ злáто, ни̏ бисе́рь, ни̏ кáменїе мнѡ̂гоцѣ́нно. | Vuković 1536 niže biserь, ni kamenii čьsnyx, nь vьsexvalnuju prepodbnyje raku. |
| 242: | àмѝ вы̂ и́ща що̂ е на вáша фре́н͛ска дрьжáва грáдь епивáть, де̂то и́ма тáмо мо́щи стѣ́и пе́т͛ки, товà сто́е тѣ́ло да мѝ даде́те сьс͛ ковче́га ть | |
| 243: | то́лкози и товà и́щем ѿ вас. | |
| 244: | Товà като̂ разбрáха фре́нцїи що̀ бѣ́ха на цригрáд, гото́вы стань́ха | |
| 245: | и послꙋ́шаха цра сь си́чко срдце, | |
| 246: | и поклони́ха се на ниѥ́гово то повелѣ́нїе. | |
| 247: | и пꙋсти́ха писáнїе и по́клонь до цра, | |
| 248: | и ре́коха. | |
| 249: | Да бь́де во́лꙗ твоà мнѡ̂голѣ́тны̏ црꙋ˸ | |
| 250: | що̀ и́щешь ꙋзмѝ, | |
| 251: | ако | Vuković 1536: w´běštávajušte+ se í+ izvě´_stvoujušte, í+ svojè dše wtdáti ášte mw´_štno+ bì.. |
| ще́шь и дшь́ та ны̂ зѐ, | Tixon.d.: ako i+ dšь´+ ta+ nŷ ištešь, nýe+ se tébe poklánjamê i+ dá+ ti+ štem, i+ da+ b'ude u+ dóbrь čásь. | |
| 252: | Товà като̂ чю̂ црь, обрáдꙋва се, | |
| 253: | и мнѣ́ше мꙋ се ко́л͛ко да леты̀ и да фрь́ка под нбе́ то. | |
| 254: | и ѿ голѣ́ма рáдость не́ маше кáмо що̀ да сто́ри. | |
| 255: | защо̀ ми́слѣше, | |
| 256: | ако сѝ издáмь си́чко злáто и сре́бро, заедно̀ и полови́на ѿ црство то си̂ | Vuković 1536: jáko ášte i+ do+ pólou moego potrě´boujutь crstvia, vьsà gótovь jesь´mъ wtdáti. Ašte ímě´nia, ášte zláto, ášte srébro, ášte biséry, ášte kaménie čь´stno. Vьsà oúsrь´d'stvoujù dáti. |
| дá | da+štemь (< *dati xoštem) ~ ousrьdьstvouju dati | |
| щем, ть́кмо стаа пе́тка да прѣнесе́мь на моѐ црство. | ili: da štemь tъkmo staa Petka da prěnesem na moe carstvo ~ za da prenesa sveta Petka na carstvoto si ? | |
| 257: | И тогáзи пꙋ́сти прѣосще́ннаго мáрка. митрополи́та | |
| вели́каго прѣслáвна грáда, със͛ голѣ́ма по́чсть да прѣнесѐ тѣ́ло́ то прподо́бнѣ́и пе́т͛ки, на слáвны̏ грáдь трь́новь. | Tixon.d.: velíkago prě´sla_vu. | |
| 258: | и поидѐ о́нзи влдка тáмо, | |
| 259: | и сто́ри си́чко по́чстно що̀ трѣ́бꙋваше. | |
| 260: | и ꙋзѐ онḯа мо́щи, | |
| 261: | и и́дѣше | |
| 262: | и хвáлѣше ба, и прподо́бна̏ пе́тка. | |
| 263: | и като̂ прѣми́на | |
| си́норь фре́н͛скы̏ и влѣ́зе на ть́зи странь̂ бль́гар͛скаа, си́чки изь о́колꙋ грáдѡве, и селâ, излѣ́зоваха на сре́ща сь свѣ́щи, и сще́нници облѣ́ченїи вь сще́нничьскы оде́жды, | BAN VI 896: sinor 'granica meždu dve nivi, mežda, slog' | |
| 264: | и провáждаха стаа пе́т͛ка сьс͛ кади́лници и ѳимїáном, и измѷ́рно, и сьс дрꙋ́гы хꙋ́бавы миризли́вы аромáѳи. | |
| 265: | И като̂ разбрà блгочь́стивыи црь ıѡáннь асѣ́нь, че̂ но́сѣть мо́щи те стѣ́и пе́ткы. излѣ́зе из͛ грáда пѣ́шь, и мáйка мꙋ црца еле́на, и нѥ́гова црца áнна, сь си́чки своѝ болѣ́ре. и патрїáр͛хь кѷ́р васи́лїе, сь си́чки сще́нници, и дїáконе, и си́чки лю́дїе ѿ грáдь, | Vuković 1536: I+ jákóže se oúvě´dě blgo_čь´stivii crь jw´án'nь ásě´nь. ízýde íz'+ gráda sь+ mtrijù svoejù crcejù élenojù, í+ sь+ svoejù crcejù án'nojù. í+ sь+ v'sě´mi vé_l'moúži svoími. Sъ+ ními+ že í+ vьsè čь´_stny patriár'xь kϋrь vásilie sь+ v'sě´mь pričь´twmь crkóvnyímь. sъ+ ními+ že í+ mnóžьstvo mnógò besčíslьnàgo narw´_da. |
| 266: | и доидо́ха си́ч͛ки пѣ́ши на ·д· по́гледе. | |
| 267: | и срѣщнь́ха ꙗ̀ сьс͛ мнѡ̂го по́чсть. | |
| 268: | и поклони́ се црь до́ землꙗ, | |
| 269: | и цѣлꙋвà ѝ рь́цѣ и тѣ́ло чстнѣ. | |
| 270: | и си́чки почстно поклони́ха сѐ и цѣлꙋ́ваха. | |
| 271: | и вне́соха ꙗ̀ в͛ грáдь в͛ че́ркова црева, | |
| 272: | и поло́жиха ꙗ̀ въ лѣ́то ѿ ро́ждьство хво, ·҂асв·: | |
| 273: | разли́чно чю́до и исцѣлѥ́нїе чи́ны, и до дне́шныи днь. | |
| 274: | ко́й сьс͛ чи́ста вѣ́ра прихо́жда на нѥ́инь ковче́гь. | |
| 275: | блгдтїю и члколю́бїемь га нáшего исѵ ха. | |
| де̂то нѥ́мꙋ прили́че сѣ́когы да го̀ слáвиме и сьс͛ по́чсть да мꙋ̂ се клáнꙗме, и безкрáина нѥ́гова о́ца, и прѣсты́ѧ ть и щото си́чко оживѣ́ва нѥ́говїа ть дхь. | Tixon.d.: emú že sláva vъ věky, | |
| 276: | и сегà и сѣ́когы и дорѝ до крàи свѣ́ть и вь вѣ́ки, | |
| 277: | ами́нь: |