52k Plovdiv State Archive 52K.1.1378 - Petka
source
| 2: | Време | |
| беленꙋе | Likely a relative adj. from beljá 'pakost, beda' (< tr. belâ, cf. BAN I 42) | |
| 3: | и па ѿслабнаха греческое | |
| 4: | дꙋдоха френци́ | |
| 5: | и́спли́ни́ха | |
| ѡ̈тци гратъ | The writer seems to have chosen the wrong abbreviation instead of cri (as Tsarigrad is being invaded in other versions) | |
| 6: | катꙋ речи́ пррока т дв | |
| 7: | ети́ си́онъ пали́ци́ железна | |
| 8: | ꙋплени́ха френци цари́гратъ | |
| 9: | и́ ꙋбраха си́чко стрáбро и́ злато пꙋ черкви́ те и́ пꙋ манасти́рѧ | |
| 10: | и́ и́зроби́ха грацки́ ротъ | |
| 11: | катꙋ дꙋчѧкаха црѥграждени́ те си́е речъ станболи́ те и́ дни́ плачаха | |
| 12: | и дꙋмаха | |
| 13: | та са моли́ха бгꙋ | |
| 14: | гсди гсди́ кадѧ забрави́ наше сармꙋши́е | |
| 15: | и́збави́ ни́ гсди́ отъ проклети́ френци́ | |
| 16: | и́ тогази́ пои́ска бгъ да прослави́ ротъ хрстенцки́ бꙋгацки́ | |
| гласъ | ? | |
| 17: | и́ ва тꙋва време беше блгочести́ и́ хрстолюбиви́ и́ самꙋдаржевни́ бꙋлгарцки́ ѡцъ иѡ̈анъ асенъ снъ стари́мꙋ бꙋлгарцки́мꙋ | Like above in a sentence concerning Tsarigrad, again wtcь is used instead of crь |
| 18: | крепкꙋ и́ дражеше црствѡ | |
| 19: | и́ еднак мꙋ при́легна сти́мъ повелени́емъ да плени́ ни́ вернá и́ да зема зи́мѧ млого | Tixon.d.: ami ednakь mu prilegna vrěme voiska da vdigne da plěnuva ne+čьstivi i da prěema zemlja mnogo |
| 20: | и́ скочи́ юнашки́ сасъ бже и́ме повелени́емъ сасъ си́лна вои́ска сръпоцка и́ бꙋлгарцка | The source likely still had sg.inst endings indicated, unlike Tixon.d. (i skoči junaškyi sъsъ bžie povelěnie). The ʺstrong Bulgarian and Serbian armyʺ seems to be the scribe's own addition. |
| 21: | и́ при́е македоска земѧ | |
| 22: | и́ така при́е ѳетали́ска зи́мѧ | |
| 23: | така при́е и́ тракиѧ | |
| 24: | така при́е и́ три́ваи́ѧ | |
| 25: | така при́е и́ серѧсъ и́ сами́ гратъ сердечъ си́ѧ речъ и́ софи́ѧ | Serdica/Sofia is not mentioned in other editions |
| 26: | дои́де и́ до и́ драчъ драчѧнцкаѧ | |
| 27: | пакъ при́е и́ далмаци́ѧ що е арнавꙋцки́ѧ дражавъ | |
| 28: | напꙋкꙋнъ при́е натокси́ѧ гѡ̈ра си́ѧ речъ ста гора и́ на окꙋлꙋ градꙋве славни́ сꙋлꙋнъ и́ | |
| и́ни́шаръ | < tr. Niş şehri ? Not mentioned in other versions. | |
| 29: | и́ кадѧ поми́на саси́па капи́ща та | Destruction of pagan temples is not mentioned in other version. |
| 30: | черкꙋва та е еленски | |
| 31: | и́ направи́ черкꙋ́ви хрстенцки и́ манасти́ре | |
| 32: | и́ постави́ арапи́скꙋпа епи́скопи влдци́ | |
| ариериерсовꙋли́ | Tixon.d.: gde prěe, postavi mitropolite i epskpy světlii i blgočьstivii sъs njegovy styi xrisovuli The translator likely considered xrisovul to be a kind of title. | |
| 33: | що са чи́те на ста гора ꙋ славнаѧ лавра | |
| 34: | и́ напꙋкꙋнъ ни́ са ꙋбꙋѧ ѿ ꙋни́ѧ френци́ | |
| 35: | ами́ са заварна | |
| 36: | та и́де пꙋ бѧло море | Not in other versions |
| 37: | та прие и́ | |
| бже и́ме повели́ немꙋ и́ цри́гратъ | This seems to reflect again a misunderstood sg.nom *bžiemь poveleniemь, but the sentence is differently worded elsewhere. Tixon.d.: ami poide i na crigradь, i njego prěe | |
| 38: | и сокриши́ потани́и́ френци́ | |
| 39: | и́ напꙋкꙋнъ мꙋ са пꙋклони́ха ѡ̈ни́ѧ френци́ да мꙋ даватъ данъ и́ да мꙋ бадатъ раѧ | |
| 40: | и́ тогази́ стана напꙋкꙋнъ блгочестиви́ хрстосъ любиви́и́ цръ иоанъ | |
| 41: | та си́ пꙋи́де назатъ на свои́ и́ славни́и бꙋлгарцки́ црегратъ тарнꙋфъ | |
| що се нарица трепезонъ бꙋлгарцки́ си́е речъ | Not mentioned in other variants | |
| таитъ бꙋлгарцки́ | ? | |
| 42: | и́ напꙋкꙋнъ ми́на са време що са мина | |
| 43: | разбра цръ иѡанъ | |
| 44: | асъ сасъ моѧ старꙋсъ | |
| рѧкꙋрат мꙋ разбрахъ за стаѧ при́подобнаѧ петка епеваи́скаѧ катꙋ чи́нѧ толкꙋва чюди́са | ? | |
| 45: | иси́лѧва болни́ и́ слепи́ | |
| 46: | и́ запали́ мꙋ са сарце то като леенъ за вода | |
| 47: | и́ тогази́ зе цръ и́оанъ та пꙋснъ и́ди́нъ ферманъ дꙋ станбꙋлъ дꙋ френци́ те | |
| 48: | и́ речи́ | |
| 49: | ни́ ща вамъ данъ да ми́ давате ни́ стри́бро ни злато | |
| 50: | ами и́скамъ вамъ що и́мате во епи́ватъ гратъ и́ли́ в село що са нари́ча по грацки́ кали́кратѧ та и́ма мощи́ чи́сни и́ сти петка и́скамъ | |
| 51: | и́ акꙋ и́мате любофъ камтꙋ мене на хрста ми́ да ми́ прати́те ти́ѧ мощи́ сти петкꙋви́ да ми́ са и́сплати и мене жилѧни́ тѡ̈ | |
| 52: | и́ тогази́ катꙋ при́несꙋха послани́ци́ те црюви фирмани́ цръ фафъ станбꙋлъ и́ прꙋчи́таха гѡ̈ ѡ̈ниѧ френци́ фафъ граци́ и тие парвенъ цаловаха фи́рмана тъ црювъ | |
| 53: | та че напꙋкꙋнъ зеха та прати́ха фи́рманъ назатъ на славни́и́ гратъ тарнꙋвъ | |
| 54: | и́ рекꙋха | |
| 55: | ами́нъ црю | |
| 56: | да баде ꙋ добаръ чѧсъ | |
| 57: | акꙋ и дꙋша ни искашъ и́ неѧ ꙋзи́ми | |
| 58: | и́ тоги́ва катꙋ чꙋ тꙋва цръ иѡанъ развесели́ са тварде | |
| 59: | и́ тогази́ зе та пꙋсна ахрепи́скꙋпа влдка и́ попови́ и́ ѡ̈ще дѧкꙋне да зематъ мощи́ те сти́и́ петкꙋви́ | |
| 60: | и така пꙋеха сти мощи́ сасъ гꙋлѧма слава | |
| 61: | и́ и́маха сиръ френцки и́ грацки́ | The whole passage seems misunderstood by the scribe. Likely based on Tixon.d.: i kato prěmina synorь frenskyi |
| 62: | и́ дꙋдоха | |
| 63: | ѿсади́ха садна бꙋлгарски́ | |
| 64: | и́ тогази ѿ си́ла и́ ѿ градови излезꙋха сасъ свеще и́ сасъ канди́лни́ци сасъ тамѧнъ и́зморно | |
| 65: | и́ посрещаха сти мощи́ | |
| 66: | болни́ и́сцелѧваше | |
| 67: | и́ посрещаха сти мощи́ | |
| 68: | роми́ прꙋходюваха | |
| 69: | и́ лепи́ прꙋгледꙋваха | |
| 70: | и́ варвѧ ми́нзи́лъ хаберъ слатъ хаберъ на црѧ и́оана | |
| 71: | та казꙋваха | |
| 72: | и́ дареши́ ги́ цръ и́ гꙋлѧмъ даръ | |
| 73: | и́ кꙋга при́ожда славни́е гратъ тарнꙋво и́ тогази́ зе цръ и́оанъ та си́ пꙋстави́ корона та си́ стиѧ на глава та | |
| 74: | и́ ꙋблечи́ в | |
| пора та си́ црцка | BAN V 527: pora (1) 'vъzrast; godina ot života na čovek', CS 'sila' ? | |
| 75: | и́ и́злези́ сасъ маи́ка си́ црцка и́лена и́ сасъ своѧ си́ два на ди́сетъ тѧхъ | Tixon.d.: izlěze iz gradь pěš' i maika mu crca Elena i njegova crca Anna sъs sički svoe bolěre |
| ри́џели́ | BAN VI 251: ridželi 'mъže' (Djuvernua) < tur. rical < ar. riğāl 'xora, vojska, dъržavnici' | |
| 76: | изванъ те оди́ха | |
| 77: | погледаха местꙋ | The scribe likely did not understand the phrase, seen in Ljub.d.: i doidoxa sički pěši na *d* poglede |
| 78: | пꙋсрешна и́ при́е чи́сни́ мощи́ | |
| 79: | и́ цалꙋва ги́ | |
| 80: | и́ внеси́ ги́ в славни́ гратъ ф тарнꙋвъ | |
| 81: | и́ повели́ цръ | |
| 82: | та загради́ха черкꙋва и́ манасти́ръ славенъ во име сти́и́ѧ петка | |
| 83: | и́ пꙋложи́ха сти́е мꙋщи́ | |
| 84: | и́ сидѧха ти́ѧ чисти́ѧ мощи́ ф тарнꙋво ·лв· годѧнъ | |
| 85: | и́ напꙋкꙋнъ кꙋга са размери́ ꙋ рꙋмѧли́ска зи́мѧ кꙋтꙋ зеха да при́земетъ тꙋрци́ те земѧ та | |
| 86: | та ги́ варнаха | |
| 87: | та ги [...] мꙋщи́ те сти́ѧ петкꙋви́ пакъ въ [...] | |
| 88: | и́ напꙋкꙋ кꙋга при́зве тꙋрчи́на т [...] | |
| 89: | та ги́ ꙋрази́ на еди́нъ грацки́ | |
| би́ | ? | |
| 90: | та ги́ при́неси́ в бꙋл͛гарцка зи́мѧ гюзелъ мꙋлдова на славни́е гратъ | |
| 91: | та ги́ постави́ ва манасти́ръ сти́ти́ли́мъ | |
| 92: | паметъ твоѧ при́паднаѧ праскево почи́таемъ | |
| 93: | бгꙋ наши́мꙋ славꙋ ѡ̈цꙋ и́ снꙋ и́ и́ стомꙋ дхꙋ и́ нине при́сно и́ во веки́ вековъ |